یک چند میان خلق کردیم درنگ

یک چند میان خلق کردیم درنگ ز ایشان بوفا نه بوی دیدیم نه رنگ آن به که نهان شویم از دیدهٔ خلق چون آب در…

یک دم که ز دیدار تو یک سو افتم

یک دم که ز دیدار تو یک سو افتم از وسوسه اندیشه به صد کو افتم از دیدن روی تو چنان گردانم کز جنبش یک…

یک سو مشکوة امر پیغام نهاد

یک سو مشکوة امر پیغام نهاد یک سوی دگر هزار گون دام نهاد هر نیک و بدی که اول و آخر رفت او کرد ولی…

یک شفتالو از آن لب عنابی

یک شفتالو از آن لب عنابی پر کرد جهان ز بوی سیب و آبی هم پردهٔ شب درید و هم پردهٔ روز از عشق رخ…

یک طرفه عصاست موسی این رمه را

یک طرفه عصاست موسی این رمه را یک لقمه کند چو بفکند این همه را نی سور گذارد او و نی ملحمه را هر عقل…

یک لحظه اگر نفس تو محکوم شود

یک لحظه اگر نفس تو محکوم شود علم همه انبیات معلوم شود آن صورت غیبی که جهان طالب اوست در آینهٔ فهم تو مفهوم شود

یکبار به مردم و مرا کس نگریست

یکبار به مردم و مرا کس نگریست گر بار دگر زنده شوم دانم زیست ای کرده تو قصد من ترا با من چیست یا صحبت…

یکدم غم جان دار غم نان تا کی

یکدم غم جان دار غم نان تا کی وز پرورش این تن نادان تا کی اندر ره طبل اشکم و نای و گلو این رنج…

خوابم ز خیال روی تو پشت بداد

خوابم ز خیال روی تو پشت بداد وز تو ز خیال تو همی خواهم داد خوابم بشد ودست بدامان تو زد خوابم خود مرد چون…

خواهم گردی که از هوای تو رسد

خواهم گردی که از هوای تو رسد باشد که به دیده خاک پای تو رسد جانم ز جفا خرم و خندان باشد زیرا ز جفا…

خواهم که به عشق تو ز جان برخیزم

خواهم که به عشق تو ز جان برخیزم وز بهر تو از هر دو جهان برخیزم خورشید تو خواهم که بیاران برسد چون ابر ز…

خواهی بستان حلقهٔ مستان بنگر

خواهی بستان حلقهٔ مستان بنگر خواهی سر خر به خودپرستان بنگر اکنون سر خر نیز به بستان آمد کون خر اگر نه‌ای به بستان بنگر

خواهم که دلم با غم هم‌خو باشد

خواهم که دلم با غم هم‌خو باشد گر دست دهد غمش چه نیکو باشد هان ای دل بی‌دل غم او دربر گیر تا چشم زنی…

خواهی که ترا کشف شود هستی دوست

خواهی که ترا کشف شود هستی دوست بر رو به درون مغز و برخیز ز پوست ذاتیست که گرد او حجب تو بر توست او…

خواهی که حیات جاودانه بینی

خواهی که حیات جاودانه بینی وز فقر نشانهٔ عیانی بینی اندر ره فقر بد مرو تا نرود مردانه درآ که زندگانی بینی

خواهی که در این زمانه فردی گردی

خواهی که در این زمانه فردی گردی یا در ره دین صاحب دردی گردی این را بجز از صحبت مردان مطلب مردی گردی چو گرد…

خود را به خیل درافکنم مست آنجا

خود را به خیل درافکنم مست آنجا تا بنگرم آن جان جهان هست آنجا یا پای رساندم به مقصود و مراد یا سر بدهم همچو…

خود حال دلی بود پریشانتر از این

خود حال دلی بود پریشانتر از این با واقعهٔ بی‌سر و سامان‌تر ازین اندر عالم که دید محنت‌زده‌ای سرگشتهٔ روزگار حیران‌تر از این

خواهی که مقیم و خوش شوی با ما تو

خواهی که مقیم و خوش شوی با ما تو از سر بنه آن وسوسه و غوغا تو آنگاه تو چنان شوی که بودی با من…

ای غافل از آرایش هنگامهء تجدید

  ای غافل از آرایش هنگامهء تجدید هر دَم زدنت آئینهء صبح اَلَست است حضرت بیدل صبح الست و یا همان روز الست روزیست که…

لعلِ خاموشت گر از موجِ تبسم دم زند

  لعلِ خاموشت گر از موجِ تبسم دم زند غنچه سازد در چمن پیراهن از خجلت قبا بیدل “لعلِ خاموش” کنایه از “لبِ خاموش” است…

یارب آن زاهدِ خودبین که بجز عیب ندید

  یارب آن زاهدِ خودبین که بجز عیب ندید دودِ آهیش در آیینهٔ ادراک انداز حافظ شیرازی البته که انجامِ طاعات و عبادات و هر…

چرا کودکان ما به هوش معنوی نیاز دارند؟

  چرا کودکان ما به هوش معنوی نیاز دارند؟ از کجا آمده ام، آمدنم بهر چه بود به کجا می روم آخر ننمایی وطنم مولانا…

سه رباعی زیبا از سه شاعر اندیشمند

  من درد ترا ز دست آسان ندهم دل بر نکنم ز دوست تا جان ندهم از دوست به یادگار دردی دارم کان درد به…

نیم گم‌شده‌ام

  نیم گم‌شده‌ام تو نیم گم‌شده‌ام نیستی؛ تمام منی دلیل زنده‌گی‌ای، باعث دوام منی به رگ رگ تن من می‌دوی شبیه شراب خدای وسوسه‌ای؛ مستیِ…

یأس وناامیدی

یأس وناامیدی • ناامید شدن سزاوار نیست ولو زمستان فراه رسد، زیرا سختی آن دلیلی برای نزدیکی بهار است. • اگر راحت هوس داری به…

وقت

وقت • حتی در موقعی که هیچ نداتشه باشید، فکر کنید که وقت را بیهوده تلف نباید کرد. • چون زندگی کوتاه و اوقات فراغت…

هنر وزیبائی

هنر وزیبائی • شاد بودن هنر است وشاد کردن والاتر، گربه شادی تودلهای دیگران شاد شود رندگی صحنه هنرمندی ماست. • اگر هنر داری بیاور…

هنر و زیبایی

هنر و زیبایی • آنجا که زندگی باز ایستد، هنر آغاز میشود. • در هنر هم مانند زندگی هدف فقط آزادی و ترقی است. بتهوون…

نیکی

نیکی • از جابر بن عبدالله رض از پیغمبر خدا ص روایت است که فرمودند:هر کارنیک صدقه است. • نیکی کن تا با تونیکی کنند…

نویسنده و روز نامه

نویسنده و روز نامه • مادامی که قلم ادیب دردست دارید ازنداشتن تاج شاهی متألم نشوید. • در میان سازندگان اجتماع،مسئولیت نویسنده گان بیشتر است….

میهن

میهن • هرچه دردنیا آفریده شده زیباست وزیباتراز همه مرگ وگشته شدن درراه حفظ وطن است. • همه وطن را دوست میدارند، اما طریقه دوست…

موسیقی

موسیقی • در همه چیز موسیقی است،برای کسان که گوش شنوا دارند. • گاه از یک کلمه، یک شعر ویا یک آهنگ، یک گنجینه لطفه…

ملت وجامعه

ملت وجامعه • بزرگترین عوامل نیرومندی یک ملت تعلیم وتربیت ونتایج اخلاقی وآجتماعی آن است. • اشخاص دانا بهترین سر مایه یک ملت است. •…

مال و ثروت

مال و ثروت • هر چه ثروت بیشتر میشود تشویش، نگرانی حرص وآروز رو به افزایش مینهد. • فقیر برای سیر کردن شکم خود درزحمت…

مادر

مادر • ای مهر مادری که مقدسترین محبت ها هستی از وصف عظمت آسمانی تو زبان زمینی ما عاجز است. وهاوف • برای ترقی ملت…

کتاب و مطالعه

کتاب و مطالعه • کتاب رکن اعظم سعادت آدمی است. • نه تنها باید کتابهای خوب را دوست بداریم. بلکه بایدوجووخود ما کتاب خوبی باشد…

لذت

لذت • دوام لذت موجب کاهش قدر آن ونقصان لذت موجب افزایش اهمیت آن میشود. • بزرگ تراین لذت آن است که در خفا کاری…

کبر وغرور

کبر وغرور • در روی زمین بکبر غرور راه مرو، نه زمین را شگاف کرده میتوانی و نه قدوقامتت بکوه میرسد. • در باره فردای…

عهد و وفا

عهد و وفا • ای کسانی که ایمان آورده اید:چرا سخنی میگویید که عمل نمی کنید، نزد خدا بسیار موجب خشم است که سخنی بگویید…

عقل وهوش

عقل وهوش • هنگام می که عقل کامل شد کلام کمتر خواهید شد. • عقل رهنمای انسان است. • هر نقصی قابل جبران است، جز…

عز و اراده

عز و اراده • چند نیش مگس هرگز اسب چابک را از دویدن باز نمینماید. • درخت را که همیشه تغییر جا بدهند، پایدار نخواهید…

ظلم وستم

ظلم وستم • از بن عمر رض از پیغمبر خدا ص روایت است که فرمودند: ظلم سبب تاریکیها در روز قیامت خواهد شد. • هر…

طمع، امید و آروز

طمع، امید و آروز • ازابو هریره رضروایت است که پیغمبر خدا ص فرمودند: قسم به ذاتی که جانم در دست اواستاگر کسی ریسمانش را…

صحت و تمدن

صحت و تمدن • تمدن حقیقی آن است که برروی عاطفه استوار باشد. • کسی که طلب بقاست باید صبح وقت ازخواب برخیزد، لباسُ سبُک…

صبر، استقامت وقناعت

صبر، استقامت وقناعت • بااستقامت به همه چیز میتوان رسید. • ز راحتی به جهان گرتمتعی داری – نه شکوه کن زگدایی نه فخرازشاهی •…

شعر و شاعری

شعر و شاعری • از ابی بن کعب رض روایت است که پیغمبر خداص فرموند: بعضی از انواع شعر حکمت است. • از بن عمررض…

شجاعت نیرو ودلیری

شجاعت نیرو ودلیری • از اظهار الم، عجزوبی طاقتی در پیش مردمان خود داری کن ودر زندگی دلیرباش. • درسختیها دلوجرأت داشته باش، در شیداید…

شرافت وافتخار

شرافت وافتخار • پاکدامنی و افتخار همیشه بر قدرت دنیا مقدم است. • ماهمه از روز ولادت مساوی خلق شده یم،فقط تقوای فضیلت مایه امتیاز…

سیزده راه پیروزی در زندگی

سیزده راه پیروزی در زندگی • مخاطره را بپذیرید ولی خیلی محتاط باشید. • برای اشتباه کردن آماده باشید، درفکر خود داری از اشتباه نباشید….

سربازی و فداکاری

سربازی و فداکاری • اردوی روباهی که فرمانده آن شیر باشد بهتر از اردوی شیراست که فرماندهش روباه باشد. • خواب در سنگر لذتی مردانه…

دروغ

دروغ • لعنت لله متعال بالای دروغ گویان است. • از علی رض روایت است که رسول خدا ص گفت: از زبان من دروغ مگویید…

در باب دوستی

در باب دوستی • چه موهبت گرانبهائی است دوستی که هیچ چیز با آن لاف برابری نتواند زد. هوراس • بهترین وسلیه برای دفع دشمنان…

در باب کتاب

در باب کتاب • کتاب رکعن اعظم سعادت آدمی است. فردریک کبیر • ما نه تنها باید کتاب های خوب را دوست بداریم بلکه باید…

خنده

خنده • خنده بهترین سلاح جنگ با زندگی است. • هیچ دلیل و مدرکی قدرت یک قیافه خندان را ندارد. • تبسم وخندهء فقرا از…

در باب آزادی

در باب آزادی • جای شک و شبهه نیست که فضایل انسانی همه بسته به آزادی است. در خاک حاصلیخیز، آزادی است که ملکات فاضله…

خشم و قهر

خشم و قهر • که هرکس خشم خود را فروخورد در حالیکه بر اظهار واجرای آن قادرباشد خدای عزوجل درونش را پُر از امن وایمان…

جنگ

جنگ • از ابوهریره رض رایت است که پیغمبر ”ص” خدا جنگ را حیله وفریب کاری نامیدند. • به صلح گفتن دنیا امن نمیشود. •…

حسادت و حسرد

حسادت و حسرد • از عبدالله بن مسعود رض روایت است که گفت: پیغمبر خداص فرمودند: حسد بردن به جز ازدوچیز درچیز های دیگری روانیست…

حق وقانون

حق وقانون • حق کلمهء گرنبها وسنگین است وهر قدر که تلخ باشد به نیتجه شرینش می ارزد. • یک حکم ناحق بیش ازچند جنایت…

خداوند اقدس

خداوند اقدس • نیست هیچ معبودی بر حق جز الله تعالی که محمد ص رسول وبنده اش میباشد. • به تقیق که اسلام دین مقبول…

جوانی

جوانی • در جوانی به خویش میگفتم، شیراگر پیر شودهم شیر است، فصل پیری رسیدودانستم، پیر اگر شیر شود هم پیر است. • چهل سالگی…

تنهایی

تنهایی • دیر گاهی است که دریافته ام هر کس بخواهد زندگی آرام داشته باشد، ناچاره است که تنها زندگی کند و پنجره های اطاقش…

پول

پول • پول مانند کود وقتی که خواب است که پراگنده باشد. • پول هیچ کس را نمی شنا سد،پول نه گوش دارد ونه قلب….

اخلاق و ادب

اخلاق و ادب • در طبیعت انسان هیچ ضعف و انحرافی نیست که با تعلیم وتربیت مناسب اصلاح نشود. • هر تربیتی در درجه اول…

اندیشه ها وسخنها

اندیشه ها وسخنها • خداوند دوست ندارد کسی با سخنان خود، بدیهای دیگران را اظهار کند مگر آن کس که مورد ستم واقع شده باشد….

تجربه

تجربه • نزد طبیب چی میروی پیش سرگزشت برو. • تجربه میوهء است که آن را نمیتوان چید مگر پس گندیدن. • تجربه نامی است…

تملق

تملق • متملق یا نادانی استکه خیال تحقیر مارا دارد ویا نیرنگباز است که میخواهد ما را فریب دهدو تملق غذای ابلهان است. • کسی…

بی‌کران‌ها

  بی‌کران‌ها بی‌کران‌ها را دویدم از سپیده تا غروب سنگِ صبرِ آرزو را چیده چیده تا غروب می‌برم با شانه‌های چون دماوندم به‌پیش روی دوشم…

زندگینامه وحشی بافقی

زندگینامه وحشی بافقی شمس‌الدین محمد، متخلص به وحشی، شاعر قرن دهم بود که در سال ۹۱۱ شمسی در بافق زاده شد. او تحصیلات را در…

زندگینامه وحدت کرمانشاهی

زندگینامه وحدت کرمانشاهی وحدت کرمانشاهی در ۱۲۰۴ در کرمانشاه زاده شد. نام کاملش طهماسب‌قلی بن رستم کلهر کرمانشاهی بود. پدرش رستم خان از خوانین ایل…

زندگینامه نظامی گنجوی

نظامی گنجوی، با نام کامل حکیم ابومحمد الیاس بن یوسف بن زکی بن مؤید، یکی از برجسته‌ترین شاعران داستان‌سرای پارسی‌گوی در تاریخ ادبیات بود. او…

زندگینامه میرزاده عشقی

زندگینامه میرزاده عشقی میرزاده عشقی در ۲۰ قوس ۱۲۷۳ در همدان چشم به جهان گشود. او فرزند حاج سید ابوالقاسم کردستانی بود و در خانواده‌ای…

زندگینامه میرزا اسد الله غالب

زندگینامه میرزا اسد الله غالب غالب دهلوی، که با نام میرزا اسدالله بیگ خان شناخته می‌شود، در ۷ جدی ۱۱۷۶ در کلا محل آگره متولد…

زندگینامه ملک الشعرا بهار

زندگینامه ملک الشعرا بهار ملک‌الشعرا بهار در ۱۸ قوس ۱۲۶۵ در مشهد زاده شد. نام کاملش محمدتقی بهار بود. پدرش حاج محمد کاظم صبوری ملک‌الشعرای…

زندگینامه مسعود سعد سلمان

زندگینامه مسعود سعد سلمان مسعود بن سعد بن سلمان بین سال‌های ۴۱۷ تا ۴۱۹ شمسی (۴۳۸ تا ۴۴۰ قمری) در لاهور به دنیا آمد. اصل…

زندگینامه محتشم کاشانی

زندگینامه محتشم کاشانی کمال‌الدین علی، معروف به محتشم کاشانی، شاعر قرن دهم بود که در سال ۸۷۷ شمسی در نراق زاده شد. او شغل بزازی…

زندگینامه فریدالدین محمد عطار نیشابوری

فریدالدین محمد عطار نیشابوری، معروف به شیخ عطار، یکی از برجسته‌ترین عارفان و شاعران پارسی‌گو در تاریخ ادبیات و عرفان بود. او با کنیه ابوحامد…

زندگینامه فروغی بسطامی

زندگینامه فروغی بسطامی فروغی بسطامی در حدود ۱۲ جدی ۱۱۷۶ در کربلا متولد شد. او شاعری بود که به زبان پارسی می‌سرود و در خانواده‌ای…

زندگینامه فخرالدین اسعد گرگانی

زندگینامه فخرالدین اسعد گرگانی فخرالدین اسعد گرگانی در آغاز قرن پنجم هجری قمری، حدود سال‌های ۴۰۰ شمسی، در منطقه گرگان به دنیا آمد. او از…

زندگینامه علامه محمد اقبال لاهوری

زندگینامه علامه محمد اقبال لاهوری علامه اقبال لاهوری در ۱۸ عقرب ۱۲۵۶ در سیالکوت، پنجاب، به دنیا آمد. خانواده‌اش از کشمیری‌های پاندیت بودند که در…

زندگینامه عرفی شیرازی

زندگینامه عرفی شیرازی جمال‌الدین محمد، متخلص به عرفی، از شاعران قرن دهم هجری بود که در شیراز زاده شد. او به کمال فضل و حاضرجوابی…

زندگینامه عارف قزوینی

زندگینامه عارف قزوینی ابوالقاسم عارف قزوینی، یکی از برجسته‌ترین شاعران، موسیقی‌دانان و تصنیف‌سازان دوران مشروطه و پس از آن بود که در سال ۱۲۵۹ خورشیدی…

زندگینامه طغرل احراری

زندگینامه طغرل احراری طغرل احراری، با نام کامل محمد نقیب‌خان طغرل احراری، شاعر برجسته تاجیکستان بود که در سال ۱۲۴۴ خورشیدی (۱۸۶۵ میلادی) در روستای…

زندگینامه صائب تبریزی

میرزا محمدعلی صائب تبریزی، مشهور به صائب، یکی از برجسته‌ترین غزلسرایان سده یازدهم هجری و از نامدارترین شاعران فارسی‌زبان دوران صفوی بود. او حدود سال…

زندگینامه سنایی غزنوی

حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی، یکی از برجسته‌ترین شاعران و عارفان پارسی‌گوی، در حدود سال ۴۶۰ هجری شمسی در شهر غزنی، مرکز فرهنگی…

زندگینامه شیخ بهایی

زندگینامه شیخ بهایی بهاءالدین محمد بن حسین، معروف به شیخ بهایی، دانشمند، فقیه، شاعر و معمار بزرگ قرن دهم و یازدهم بود. او در سال…

زندگینامه رضی‌الدین آرتیمانی

زندگینامه رضی‌الدین آرتیمانی میر رضی‌الدین آرتیمانی، معروف به میر رضی، شاعر و عارف دوران صفویه بود. او در سال ۹۵۰ شمسی در روستای آرتیمان از…

زندگینامه رهی معیری

زندگینامه رهی معیری محمدحسن بیوک معیری، معروف به رهی معیری، یکی از غزل‌سرایان برجسته معاصر بود که در دهم اردیبهشت سال ۱۲۸۸ خورشیدی در تهران…

زندگینامه رودکی سمرقندی

ابوعبدالله جعفر بن محمد، معروف به رودکی، یکی از برجسته‌ترین شاعران و نوازندگان پارسی‌گوی در تاریخ ادبیات آسیای مرکزی است. او در روستای بنج (پنج‌رود)…

زندگینامه خیالی بخارایی

زندگینامه خیالی بخارایی احمد بن موسی، معروف به خیالی بخارایی، از شاعران پارسی‌گوی ماوراءالنهر در قرن نهم هجری بود. او در منطقه بخارا زندگی می‌کرد…

زندگینامه حکیم ناصر خسرو بلخی

زندگینامه حکیم ناصر خسرو بلخی حکیم ابومعین ناصر بن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی در حدود سال ۳۸۳ هجری شمسی (۳۹۴ قمری) در روستای قبادیان…

زندگینامه خلیل‌الله خلیلی

زندگینامه خلیل‌الله خلیلی خلیل‌الله خلیلی، مشهور به استاد خلیلی، یکی از برجسته‌ترین شاعران کلاسیک‌سرای معاصر افغانستان بود که در سال ۱۲۸۶ خورشیدی در باغ جهان‌آرای…

زندگینامه پروین اعتصامی

زندگینامه پروین اعتصامی رخشنده اعتصامی، معروف به پروین اعتصامی، برجسته‌ترین شاعر زن معاصر بود که در بیست و پنجم اسفند سال ۱۲۸۵ خورشیدی در تبریز…

زندگینامه بابا فغانی شیرازی

زندگینامه بابا فغانی شیرازی بابا فغانی، یکی از آخرین شاعران سبک عراقی و پیشگام سبک وقوع در قرن نهم هجری بود. او در شیراز زاده…

زندگینامه بابا طاهر عریان

بابا طاهر، معروف به بابا طاهر عریان، یکی از عارفان و شاعران برجسته پارسی‌گوی در تاریخ ادبیات فارسی است. او در اواخر سده چهارم و…

زندگینامه وراق هروی

ابوبکر بن اسماعیل وراق هروی، معروف به ازرقی هروی، یکی از شاعران برجسته پارسی‌گوی قرن پنجم هجری بود که تمام زندگی خود را در هرات…

زندگینامه اسیری لاهیجی

زندگینامه اسیری لاهیجی شمس‌الدین محمد بن یحیی لاهیجی، متخلص به اسیری یا فدائی، از عرفای بزرگ قرن نهم هجری بود. او در حدود سال ۸۰۵…

زندگینامه امیر معزی نیشابوری

زندگینامه امیر معزی نیشابوری امیر ابوعبدالله محمد بن عبدالملک معزی نیشابوری حدود سال ۴۱۸ شمسی (۴۳۹ قمری) در نیشابور به دنیا آمد. پدرش عبدالملک برهانی…

زندگینامه انوری ابیوردی

زندگینامه انوری ابیوردی اوحدالدین علی بن محمد انوری ابیوردی در اواخر قرن پنجم یا اوایل قرن ششم هجری، حدود سال‌های ۴۹۰ شمسی، در ابیورد از…