فخرالدین اسعد گرگانی در آغاز قرن پنجم هجری قمری، حدود سالهای ۴۰۰ شمسی، در منطقه گرگان به دنیا آمد.
او از شاعران داستانسرای نیمه نخست قرن پنجم بود و با علوم دینی و حکمی آشنایی داشت.
گرگانی بر مذهب اعتزال بود و این باور در آثارش تأثیر گذاشته است.
معاصر طغرل بیگ سلجوقی بود و در دربار او یا محیطهای نزدیک به آن فعالیت داشت.
مشهورترین اثر او منظومه ویس و رامین است که از داستانهای کهن پیش از اسلام الهام گرفته شده.
ویس و رامین یکی از شاهکارهای ادبیات غنایی پارسی به شمار میرود و پیش از شاهنامه فردوسی سروده شده.
این منظومه داستان عشق ویس و رامین را با زبانی روان و تصاویر زیبا روایت میکند.
گرگانی در سرودن این اثر از منابع پهلوی استفاده کرد و آن را به پارسی دری برگرداند.
او در مقدمه ویس و رامین به سفارش ابودلف خزیمهای، حاکم محلی، این کار را انجام داد.
زندگی او جزئیات زیادی ندارد و بیشتر از طریق آثارش شناخته میشود.
وفات فخرالدین اسعد پس از سال ۴۴۶ قمری، حدود اواخر دهه ۴۳۰ شمسی، رخ داد.
او از پیشگامان منظومههای عاشقانه در ادبیات پارسی است.
ویس و رامین بر آثار بعدی مانند خسرو و شیرین نظامی تأثیر گذاشت.
گرگانی در گرگان یا نواحی اطراف آن زندگی کرد و شهرت محلی داشت.
آثار دیگری از او باقی نمانده، اما ویس و رامین جایگاه او را در تاریخ ادبیات تثبیت کرده است.
