بد به نسبت باشد، این را هم بدان
(مثنوی، دفتر چهارم)
بد و خوب هر دو نسبی هستند. نه بد مطلق وجود دارد و نه خوب مطلق در عالم یافت میشود. هیچچیز در عالم خوب یا بد مطلق نیست. آنچه برای من ممکن است خوب باشد برای دیگری ممکن است بد باشد، و برعکس. کسانی که به دنبال خوب مطلق هستند و گمان میکنند روزی آن را به دست خواهند آورد سخت در اشتباه هستند. عالم هستی آمیختهای از خوب و بد است و این خوب و بد جداکردنی نیست. در حقیقت هیچگاه نمیتوان و نباید دیگران را به خوب مطلق و بد مطلق تقسیم کرد. به تعبیر دیگر هیچکس نه مطلق سیاه و نه مطلق سفید است. همه ما انسانها روی طیفی از سیاهی و سفیدی قرار داریم. شاید بتوان گفت همه ما در فضایی خاکستری قرار داریم که تنها پررنگی و کمرنگی آن تفاوت میکند.





