یک گروه از عشق و قومی بی‌مراد

عبادت بندگان بر دو نوع است. عده‌ای خداوند را از روی ترس و اجبار عبادت می‌کنند و عده‌ای دیگر از روی عشق و دلدادگی او را می‌پرستند. عبادت گروه نخست البته نزد خداوند مقبول و سزاوار پاداش است؛ اما عبادت گروه دوم بسی برتر و محبوب‌تر و سزاوار پاداش بیشتری است. بنده‌ای که بدون منت و رشوت و امید و پاداش، خداوند را عبادت می‌کند خالصانه و با ضمیری پاک و بی‌غل و غش معبود خود را می‌پرستد. این صافی و سادگی و خلوص نتیجه عشق است و از ترس و اجبار در آن رنگی نیست. برای آنکه بنده‌ای در گروه دوم قرار گیرد لازم است ابتدا عاشقی کردن را بیاموزد و بعد عبادت کند. بنای عبادت عاشقانه بر ستون‌هایی از عشق خالصانه استوار است. بندگان حقیقی خداوند هیچ عبادتی را بدون عشق به وجود خود راه نمی‌دهند.

علی منهاج