زَلَّتِ او بِه ز طاعت نزدِ حق

اهلِ ظاهر گرچه طاعت‌ها می‌کنند و فرمان‌های حضرتِ حق را ظاهراً به جا می‌آورند، در برابرِ کسانی که ایمانِ حقیقی دارند ولی گاه لغزشی می‌کنند، ارزشی ندارند. یک لغزش، خطا و گناهِ اهلِ ایمان و عاشقان بی‌ریا از هزار طاعتِ اهلِ تظاهر و ریاکاران باارزش‌تر است. دلیلِ این امر، هم کهنه و مندرس بودنِ ایمانِ اهلِ ظاهر است و هم ریا و تظاهری که با تکبّر و فخر همراه است. طاعت و عبادتی خالص و صادقانه است که گرچه گاه ممکن است عیان شود، اما اغلب پنهان و تنها میانِ بنده و خداوند است. تازگی و طراوتِ طاعات و عبادات نیز از مؤلفه‌های پرارزش بودن آنهاست. ماندگی و تحجّر در هر امری حتی در عبادات و طاعات نشانهٔ پوسیدگی، خشکی و بی‌روحی است.

علی منهاج