آید از دریا، مبارکْ ساعتی
(مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۳۶۲۴)
گاه به تعبیرِ مولانا از سوی خداوند رحمتی بر انسان نازل میشود که برای آن هیچ طلب و جهدی نکرده است. این نوع رحمت بسیار با ارزشتر از رحمتی است که انسان خود از خداوند درخواست کرده و پاسخ گرفته باشد. اینکه انسان در ازای کاری یا به تعبیرِ مولانا خدمتی نسبت به خداوند، چشمداشتِ پاداشی داشته باشد چندان باارزش نیست. داد و ستد و تاجرمسلک بودن با خداوند پایینترین نوعِ رابطه با اوست. بندهٔ حقیقی اگر خدمتی هم میکند باید به نیّتِ قُربِ به حق باشد و نه برای بازگشتِ رحمت و کَرَمی که از پروردگار انتظار دارد. به تعبیرِ مولانا خوشا وقتی که رحمتی از سوی خداوند بدون خدمتی از سوی بنده نازل شود.
علی منهاج





