اوّلش عِلم است، آن گاهی عمل

اوّلش عِلم است، آن گاهی عمل
تا دهد بَر، بعدِ مُهلت یا اَجَل
(مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۱۰۵۵)

کسبِ دانش اوّلین قدم در مسیرِ انسانیّت است. دانش، آگاهی و عِلم‌اندوزی به کمکِ معلّم و استاد گامِ نخست در مسیرِ تعالیِ انسان است. گامّ دوّم و مهم‌تر عمل است. عمل به آگاهی و دانشی که کسب کرده‌ایم. عِلم و دانشی که در پی آن عمل نباشد هیچ سودی ندارد. مولانا به این دو گام بسیار اهمیّت می‌دهد و ما را به انجامِ آنها توصیه می‌کند. می‌گوید عِلم بیاموز و به آن عمل کن تا هم در این دنیا محصولِ نیکویِ آن به تو برسد و هم بعد از مرگ ثمرهٔ معنوی آن را ببری. اعمالِ ما هم در این دنیا و هم در آخرت همراهِ ما هستند و جزئی لاینفک از وجودِ ما خواهند بود. هرچه کنیم به خود کرده‌ایم؛ خوب یا بد اثرش به ما باز می‌گردد.

علی منهاج