نیمشب نبود گَه این شرّ و شور
دیگر آنکه فهم کُن ای بوالهوس
که در این خانه درون خود هست کس
(مثنوی/دفتر ششم)
پیش از آنکه سخنی بر زبان برانیم بهتر است شرایط را بسنجیم. هر حرفی را نباید هر جایی و به هر مخاطبی گفت. گاه حتی باید سکوت کرد و گذشت. اگر شرایط بیان کلام را ارزیابی نکنیم چه بسا با گفتن سخنی، اتفاق ناخوشایندی را برای خود یا دیگری رقم زنیم.
گاهی نیز گوش شنوایی نیست که از سخن ما تاثیر پذیرد.
مولانا در این دو بیت، اصلی مهم را در ارتباط انسانی به ما می آموزد:
قبل از گفتن سخنی شرایط را بسنج و در بهترین موقعیت مناسب ترین سخن را برای مخاطبی متناسب با سخن بیان کن.
علی منهاج





