گفت ایزد یَحمِلُ اَسفارَهُ

علم آموزی چندان دشوار نیست. به هر حال هر فردی که خرده استعدادی داشته باشد می تواند با قدری پشتکار شاخه یا شاخه هایی از علوم را بیاموزد. اما علم حقیقی تنها مشتی محفوظات نیست که بر زبان آید یا به نمایش گذاشته شود. علم وقتی حقیقی، آگاهی بخش و روشنگر است که صاحب خود را از نفسانیّات رهایی بخشد و او را در عمل تواضع و فروتنی آموزد. چنین عالمی با توکّل به خداوند خود را از وسوسه ی نفسانیّات حفظ می کند. تمثیلی که مولانا در این باب به کار می برد ملهم از تعبیری قرآنی است: خری که بر او بار کتاب گذاشته اند. خر نه تنها از آن بار گران بها سودی نمی برد، بلکه دچار زحمت نیز می شود. در حقیقت برای خر تفاوتی نمی کند که بار، کتاب باشد یا سنگ و یا فلزی ارزشمند همچون طلا.

علی منهاج