گریهٔ او، خندهٔ او، نطقِ او

گریهٔ او، خندهٔ او، نطقِ او
نیست از وی، هست محضِ خُلقِ هو
(مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۱۳۳۰)

گریه و خندهٔ اولیای خداوند، سخنان و احوال و افکارشان همه از منبعی الهی سرچشمه می‌گیرد. به تعبیرِ واضح‌تر، گویی خنده‌شان خندهٔ خدا و گریه‌شان گریهٔ خداست. هر حال و حرکتی که دارند گویی خداوند است که چنین احوال و حرکاتی دارد. پیامبرِ اسلام در صدرِ همهٔ انسان‌های کامل چنین بودند و بیت اشاره به وجود بی‌همتای ایشان دارد. بعد از رسولِ اکرم اولیای خداوند نیز احوالی خداگونه داشته‌اند. در حقیقت احوالِ خداگونه جز مِهر، محبّت، بخشش، صبر، مدارا و مروّت نیست. در وجود آدمی هر یک از حسنات نشانی از قدری حضورِ خداوند است. هر کس به اندازه و گنجایشِ روحیِ خود آینه‌ای است که صفاتِ پروردگار را منعکس می‌کند.

هو: پروردگار

علی منهاج