از سجود و از تحیرهای خلق
(مثنوی، دفتر سوم)
تعریف و تمجید همیشه این خطر را دارد که شخص تعریف شونده را سرمست از خودبینی و تکبّر کند. تحسین و تشویق اما اگر بر مبنای حقیقت باشد موجب رشد بیشتر در شخصی میشود که مورد تشویق قرار گرفته است.
به هر حال آنچه می بایست در تعریف و تمجید رعایت شود حد تعادل است. در ضمن تعریف و تمجید باید با شرط انجام شود که دور از ریا و دروغ باشد. تعریف و تمجید بیجا و دور از حقیقت و از روی ریا، تملّق و چاپلوسی؛ شخص تعریفشده را به این باور میرساند که دیگران راست میگویند و به قول معروف خود را گم میکند و دیگر نمیتوان او را از توهّمی که در آن غرق شده است بیرون آورد. بهویژه شخصی که هیچگونه جای تعریف و تمجید ندارد و به تعبیر مولانا ژندهدلق است.
علی منهاج





