تو خود را به گفتار ناقص مَکُن
(سعدی، بوستان)
سخن یکی از مَحَکهایی است که کمال یا نقصِ انسان را نشان میدهد. نحوهٔ سخن گفتن؛ واژهها، عبارات و لحنِ هر کس بخشِ عمدهای است که شخصیّتِ او را مینمایاند. یکی از دلایلی که مولانا نیز بر سکوت تأکید میکند همین است. سکوت تمرینی است که شخص در هر زمان و موقعیّت هر مطلبی را بر زبان نیاورد. سنجیده و آگاهانه سخن بگوید و مراقبت و مهارِ زبانِ خود را به نیکی داشته باشد. یکی از بهترین راهها برای شناختِ افراد گوش کردن به سخنانِ آنان است. زیرا آنچه در ضمیر است دیر یا زود از طریقِ زبان بیرون میریزد و درونِ شخص را عیان میکند.
علی منهاج





