عذر آوردند و گفتند ای امیر

تا تقدیر خداوند نباشد هیچ تدبیری کارگشا نیست؛ اما این سخن بدین معنی نیست که تدبیر اساساً بی فایده است و بهره بردن از خرد در امور زندگی بیهوده است. اگر چنین بود خداوند به آدمی قدرت اندیشیدن، قوّه عاقله و اختیار عطا نمی کرد. اگر بدون به کار گرفتن تدبیر و خرد در امری، نتیجه ی مطلوب حاصل نشد نباید آن را به تقدیر نسبت دهیم. تدبیر در هر کاری یک ضرورت است و غفلت از آن جز کنار نهادن عقل و تفکّر نیست و اگر زیانی به فرد برسد خود مقصّر است. بهره بردن از تدبیر و پذیرش تقدیر عقل و عشق را در کنار یکدیگر می نشاند و آدمی را به سوی درستی و راستی هدایت می کند.

علی منهاج