ز طرز مشرب عشاق سیر بی نوایی کن

ز طرز مشرب عشاق سیر بی نوایی کن
شکست رنگ کس آبی ندارد زیر کاه آنجا
شرح:
«طرز مشرب عشاق» در اصطلاح تصوف، همان طریق و روشی است که با گوشه گیری و ذکر در تنهایی، تفکر در آیات بینات خدا انجام میشود و آنرا «سلوک طریق» هم میگویند.
بیدل اشاره نموده است که؛ از طرز مشرب عشاق همان «سیر بی نوایی» را اختیار کن. یعنی عدم دلبستگی به ماده و ارزشهای مادی و علاقه مندی زیاد به خوردن و نوشیدن را. او همین طرز را برای رسیدن به رحمت الهی بهتر تشخیص داده است.
در مصرع دوم بیان میدارد که: اگر در اثر محرومیت از لذایذ دنیوی رنگ انسان زرد میگردد و به رنگ کاه در می آید، در عوض از ریاء و فریب پاک میگردد.
او این پاکی رنگ پریدگی ظاهری و پاکی باطنی را به « نبودن آب زیر کاه» تعبیر کرده است. این تعبیر بسیار مشهور و عامیانه است و ما برای کسیکه که ظاهرش با باطنش همسان نباشد «آب زیر کاه» میگوییم، یعنی ظاهرش متقی و پرهیز گار معلوم میشود ولی باطن خبیث دارد.
بیدل هم تأکید میکند که؛ «سیر بی نوایی» در طرز مشرب عشاق بهترین وسیله برای پاک کردن باطن است.
«پیامبر (صلی الله علیه و سلم) کسانی را که «ذوالوجهین هستند» یعنی به دو چهره نزد مردم ظاهر میشوند لعنت کرده است» مفهوم حدیث شریف.