دگر گو تحفه ای تا گلخران فهمند مقدارش
چو نقش پا به خاک افگنده اند آیینهء جان را
شرح:
اینجا بیدل گفتار خود را می ستاید و راستی ستودنی هم هست. بیدل خود را خطاب میکند: بیشتر بگو تا گلرخان که عبارت از نیکوکاران است قدر و ارزشش را بدانند، یعنی همه قدرش را نمیدانند، تنها گلرخان! نه هر هرزه ای که قند و قروت را فرق نمیکند! بیدل شناسان دین شناس نه مدعیان دیده درای بی ایمان!
چرا بیشتر گوید و بهتر بگوید: چون اینها گفته ها و عقاید بیدل را همانند کف پا به خاک افگنده اند. «آیینه جان» اولین اصطلاحی هست که بیدل به اهل خرد و دانش استعمال میکند. اینها قدر بیدل و امثال او را ندانسته اند، بدین میمانند که «آیینهء جان» یعنی کسیکه آیینه شناخت انسان است را بخاک افکنده اند. براستی شناخت بیدل از انسان و طبیعت بعد از خدا و پیامبرش نایاب ترین «آیینه جان» نما ست. اگر بگویم در میان انسان های طبیعی تا حال کسی به شناخت و مو شگافی انسان مثل بیدل نپرداخته است گزافه نخواهد بود.
چو نقش پا به خاک افگنده اند آیینهء جان را
شرح:
اینجا بیدل گفتار خود را می ستاید و راستی ستودنی هم هست. بیدل خود را خطاب میکند: بیشتر بگو تا گلرخان که عبارت از نیکوکاران است قدر و ارزشش را بدانند، یعنی همه قدرش را نمیدانند، تنها گلرخان! نه هر هرزه ای که قند و قروت را فرق نمیکند! بیدل شناسان دین شناس نه مدعیان دیده درای بی ایمان!
چرا بیشتر گوید و بهتر بگوید: چون اینها گفته ها و عقاید بیدل را همانند کف پا به خاک افگنده اند. «آیینه جان» اولین اصطلاحی هست که بیدل به اهل خرد و دانش استعمال میکند. اینها قدر بیدل و امثال او را ندانسته اند، بدین میمانند که «آیینهء جان» یعنی کسیکه آیینه شناخت انسان است را بخاک افکنده اند. براستی شناخت بیدل از انسان و طبیعت بعد از خدا و پیامبرش نایاب ترین «آیینه جان» نما ست. اگر بگویم در میان انسان های طبیعی تا حال کسی به شناخت و مو شگافی انسان مثل بیدل نپرداخته است گزافه نخواهد بود.
