جز به حاجت کِی پدید آید عیان؟
(مثنوی، دفتر دوّم)
هر چه در این عالم وجود دارد بر حسبِ نیاز به وجود آمده است. هیچ مخلوقی از این امر مستثنی نیست. ما آدمیان نیز هر کدام بر حسبِ نیازی به این جهان آمدهایم. به تعبیرِ دیگر هر یک از ما آدمیان برای انجامِ مأموریتی خلق شدهایم. نکتهای که در اینجا معمولاً نزدِ اکثرِ ما انسانها مغفول میماند این است که هرگز آن مأموریتِ ویژه را کشف نمیکنیم. شاید مهمترین نتیجه و میوهٔ خودشناسی همین کشفِ عظیم است. کسی که کشف کند به چه سبب و برای انجامِ چه کاری پا در این عالم گذاشته است هم زندگی و هم مرگِ او بیحاصل و بیهوده نخواهد بود. اگر این احساس در بسیاری از ما هنگامِ مرگ و یا حتی بسیار زودتر از آن ایجاد میشود که زندگی پوچی داشتهایم و بیحاصل زیستهایم به دلیلِ کشف نکردنِ مأموریتِ خود و به انجام نرساندنِ آن بوده است. خود شکوفایی مسبوق به کشفِ مأموریتِ خویش است. هیچ فردی شکوفا نمیشود مگر پیش از آن خود و مأموریتش به درستی کشف شده باشد.
علی منهاج
