رفت از اعضای او اخلاطِ سرد
(مثنوی، دفتر سوم)
از راههایی که آدمی را از انجام کارهای ناصواب و غیراخلاقی دور نگه میدارد پرهیز از شرایطی است که در آن نفس اماره امکان جولان مییابد. همهٔ آدمیان آنقدر قوی نیستند که بتوانند در هر شرایطی بر نفس خود مهار بزنند و آن را کنترل کنند. آدمی تا به جایی نرسیده است که بتواند نفس را در مهار خود بگیرد و امکان سرکشی و کجروی را از او بگیرد، بهترین راه این است که خود را در شرایطی قرار ندهد که نفس سرکشی کند. دوری جستن از شرایط مطلوب برای سرکشی نفس از راههایی است که عرفا توصیه میکنند خصوصا برای انسانهایی که هنوز اعتماد به نفس و قدرت ایستادگی در برابر نفس فرصتطلب را ندارند.
علی منهاج





