از شعور است این که گویی نزد و دور

اگر در روح انسان معراج شدنی و مطلوب است، در شعور و فکرِ انسان نیز لازم و مطلوب است. به تعبیرِ اقبال لاهوری کسانی که در فکر، شعور و سطحِ اندیشهٔ خود انقلاب به پا نمی‌کنند، نیمی از انسانیّتِ خود را پایمال می‌کنند. معراجِ آسمانی زمینه و بستری دارد که همان معراجِ زمینی و انقلابِ فکری است. اگر فکر تنها در سطحی نازل، روزمره و ابتدایی کار کند، هرگز به سوی تعالی پیش نرود و عقاید و باورهایِ گذشته‌اش را بازبینی و بازسازی نکند؛ در حقِ خود جفا کرده زیرا خود را در سطحِ حیوانیّت نگاه داشته است.

علی منهاج