چون قضا آید چه سود است احتیاط؟
(مثنوی، دفتر دوم)
وقتی خداوند بر امری اراده کند و قضا و قدر الهی بر رخ دادنِ کاری تعلّق گیرد، عقل ناقص آدمی با همهٔ حسابگریهایش قادر نخواهد بود مانع وقوع آن امر شود. آدمی نمیتواند با عقل جزوی همه چیز را در این عالم تحت کنترل خود بگیرد و امور را آنطور که میخواهد و به سود اوست سر و سامان دهد. اموری هست که بیچون و چرا به امر خداوند باید رخ دهد و هر چه انسان بکوشد مانع آنها شود سودی ندارد. ما از پیش نمیدانیم کدام رخدادها حتما به وقوع خواهد پیوست و کدام اتفاق نخواهد افتاد؛ بنابراین استفاده از عقل، حسابگری، احتیاط ورزیدن و جوانبِ امر را بررسی کردن البته واجب است.
علی منهاج





