نیم مُشک است و نیمی پُشک هین

به تعبیرِ مولانا نیمی از وجودِ آدمی جنبهٔ مادی و نیمی جنبهٔ معنوی دارد. افزودن بر جنبهٔ مادی و فربه‌کردنِ آن نه هنر است و نه کاری دشوار به شمار می‌آید. همین که آدمی بخورد، بخوابد و فقط در بندِ زندگیِ حیوانی باشد، جنبهٔ مادی او فربه می‌شود؛ اما هنر و اعتبارِ آدمی در جنبهٔ معنوی اوست که بیش از جنبهٔ مادی نیاز به پرورش و فربهی دارد. آدمیانی که از این جنبه غافل نمی‌شوند و به گسترش و فراخیِ آن همّت می‌گمارند، و روز به روز بر کمالِ انسانی و معنویِ خویش می‌افزایند، به واقع انسان‌ هستند.

علی منهاج