این همه دولت خُنک آنکو شناخت
(مثنوی، دفتر اول)
خداوند در آفرینش عالم هدف و به اصطلاح فلاسفه غایتی ندارد. برای خداوند خلقِ عالم و آدم سودی ندارد. خداوند بینیاز و اکمل است. پروردگار شبیه و نظیر ندارد و اینگونه نیست که همچون ما انسانها برای هر فعلی هدفی داشته باشد. آفرینش برای خداوند امری بدون غایت بوده است؛ اما این بدان معنا نیست که انسان و عالم و هر چه خلق شده بدون غایت است. غایت در خودِ مخلوقات است. کشفِ غایتِ خلقِ ما انسانها بر عهدهٔ خود ماست. به تعبیر سادهتر این خودِ ما هستیم که باید به خلقِ خود معنا، هدف و غایت ببخشیم. یعنی هدف زندگیِ خود را جستجو کنیم و آن را به فعل درآوریم. صرفِ مدتی زندگی کردن و مردن هدف نیست. این زندگی کردن و مردن میبایست با معنا و هدفمند باشد و کسی جز خودِ ما نمیتواند برای آن معنا و هدفی تعیین کند.
علی منهاج





