کَل بُوَد او کز کُلَه سازد پناه
(مثنوی، دفتر اول)
ثروت هر چقدر هم که زیاد باشد نمیتواند داراییِ حقیقیِ انسان به حساب آید. کسانی که از ثروتِ بسیار برخوردار هستند لزوماً انسانهایی با کمال و نیکسیرت نیستند. مولانا دارایی و مال را به کلاه تشبیه میکند که میتواند بر سرِ انسان باشد اما به تعبیرِ او انسان کچل باشد؛ یعنی از ارزشهای حقیقی مثل علم، انسانیّت و معنویّت برخوردار نباشد. در حقیقت چنین انسانهایی خالی بودنِ درون را در پشتِ ثروتِ خود پنهان کردهاند و پناهگاهی سست از ثروتِ خود ساختهاند. اگر این کلاهِ ثروت روزی از سرشان بیفتد سرشان آشکار میشود. سری که به تعبیرِ مولانا، کَل است و تارِ مویی از علم، انسانیّت و معنویّت بر آن نیست.
کَل: کچل
علی منهاج





