گهی صد لشگر انگیزی که خون دوستان ریزی

گهی صد لشگر انگیزی که خون دوستان ریزی
گهی در انجمن با شیشه و پیمانه می‌آیی
(اقبال لاهوری)

یکی از صفات خداوند قهر اوست که گاه با این صفت بنده‌ای را مورد مواخذه قرار می‌دهد. برخی تصوّر می‌کنند خداوند همچون انسانی پرقدرت است که گرچه هر کاری می‌تواند انجام دهد؛ باید همچون یک خویشاوند نزدیک و مشفق در هر شرایطی هوای ما را داشته باشد! در حالی که خداوند نه انسان است و نه ویژگی‌های او همچون عدالت، فضل، دوستی، قهر و لطف و… نظیر یا شبیه این صفات در نزد ما انسان هاست. ما نه از خداوند طلبکار هستیم و نه می‌توانیم به او بگوییم و بخواهیم چه کند و چه نکند. به تعبیر اقبال لاهوری، خداوند گاه لطف نشان می‌دهد و گاه قهر و این جز به ارادهٔ و حکمت او بستگی ندارد.

علی منهاج