گفت نان در رسم و عادت داده‌اید

گفت نان در رسم و عادت داده‌اید
دست از بهرِ خدا نگشاده اید
بهرِ فخر و بهرِ بَوْش و بهرِ ناز
نه از برای ترس و تقوی و نیاز
(مثنوی، دفتر اول)

کارهای خیر اگر به قصدِ نشان‌دادن به دیگران، فخرفروشی و تظاهر باشند و یا حتی اگر از روی رسم و عادت انجام شوند، ارزشی ندارند. شاید ثوابی برای این کارها در نظر گرفته شود؛ اما عملِ خیر وقتی واقعا ارزش دارد که با نیّتِ خیر و تنها برای خودِ عمل انجام شود؛ بدونِ اینکه فرد چشم‌داشتی داشته باشد یا به امیدِ دریافتِ پاداش آن را انجام دهد. بسیاری از اعمالِ خیرِ ما متاسفانه یا از روی رسم و عادت است و یا بدتر از آن، به ریا، فخرفروشی و تظاهر آلوده است.

علی منهاج