از دلِ پُرباد، فوقِ آب، رفت
(مثنوی، دفتر اول، بیت ۹۸۷)
از سختترین کارها، خالی کردنِ دل از امور و تعلّقاتِ بیارزش و مادّی است. اما اگر چنین اتفاقی بیفتد و شخص بتواند دلِ خود را از این امور رهایی بخشد و آزاد کند، آن وقت است که این دلِ تهیشده را میتواند با امور معنوی و باارزش پر کند. مولانا برای بیانِ این حقیقت تمثیلِ کوزه و آب را به کار می برد. میگوید کوزهای که خالی است و دهانهٔ آن نیز بسته است میتواند بر روی آب بماند، به زیر فرو نرود و غرق نشود. اما اگر دهانِ طمعِ او باز باشد خیلی زود از تعلّقات مادّی پر میشود، به زیر آب خواهد رفت و هلاک خواهد شد.
علی منهاج





