قندیل فروزی به شبِ قدر به مسجد
مسجد شده چون روز و دلت چون شبِ یلدا
قندیل میفروز بیاموز که قندیل
بیرون نَبَرد از دل بر جهلِ تو ظُلما
(ناصر خسرو)
مسجد شده چون روز و دلت چون شبِ یلدا
قندیل میفروز بیاموز که قندیل
بیرون نَبَرد از دل بر جهلِ تو ظُلما
(ناصر خسرو)
بیرونِ دل را روشن کردن با روشن کردنِ درونِ دل تفاوت بسیار دارد. به قول ناصر خسرو چراغ آویختن در مسجد در شبِ قدر و فضای مسجد را روشن و نورانی کردن کار دشواری نیست؛ اما روشن و نورانی ساختنِ دل است که هم سخت تر و هم بسیار مهم تر و واجب تر است. ناصر خسرو به کنایه از ظاهربینی در انجام آداب و مراسم دینی ما انتقاد می کند که گاه فقط بیرونِ دل و ظاهرِ دین ورزی را رونق می دهد، اما درونِ آدمی و دلِ او همچنان مثل شبِ یلدا سیاه است و به سادگی به روشنی تبدیل نمی شود. این بیرون یا ظواهر نیست که وجود را روشنایی می بخشد بلکه باطن و دل است که باید روشن باشد و نورش به بیرون تراوش کند.
علی منهاج
