متّصل گَردان به دریاهایِ خویش
(مثنوی، دفتر پنجم)
هر قدر هم که آدمی در راهِ علم و معرفت سعی و ممارست ورزد و به انبانِ محفوظاتِ خود بیفزاید؛ و به هر میزانی که ظاهراً پیشرفت کند و مدارجِ عالی را طی کند، تا علمِ او به دریای علمِ الهی وصل نشود گویی هیچ نمیداند و همان مقدار اندکی هم که میداند سرابی بیش نیست و در نتیجه از آن طرفی نخواهد بست. مولانا این نکته را در قالبِ دعایی بیان میکند گویی نیایشی را پیشنهاد میکند که اهالیِ علم چون ذکری همیشگی با تکرارِ آن متکبّر نشوند و نیز با زمزمه کردنِ چنین دعایی به اجابت آن امید بندند. هر قدر آدمی بیشتر بداند باید بیشتر متوجهٔ این امر شود که هنوز هیچ نمیداند و همین مقدار و تا همین سطح را هم از لطفِ خداوند حاصل کرده است. آری هرگز مهمترین کلید را، که توکّل است، نباید از یاد برد.
علی منهاج





