دزد چون مال کسان را می بَرَد

هر کار غیراخلاقی در ضمیر ناخودآگاه احساس ناخوشنودی و نارضایتی به وجود می آورد. اگرچه ممکن است در ظاهر شخص ابداً دچار عذاب و رنجی نشده باشد، در باطن بدون شک تشویش، نگرانی و پشیمانی ایجاد شده و او را آزار می دهد. وجدان همیشه چون پلیسی که مراقب اعمال نادرست و غیراخلاقی ماست به محض آگاهی از اشتباه و خطایی، سر می رسد و ما را مورد بازخواست قرار می دهد. گاه افراد این پلیس را به طرق مختلف از خود می رانند تا آسودگی موقّت به دست آورند اما دیر یا زود این پلیس باز خواهد گشت و گریبان آنها را خواهد گرفت. مولانا از منظر دیگری به مسئله نگاه می کند که عرفانی است و آن قبض دل یا روح است که بعد از ارتکاب به عملی نادرست و غیراخلاقی روی می دهد.

علی منهاج