در بود و نبودِ من اندیشه گمانها داشت
از عشق هویدا شد، این نکته که هستم من
(اقبال لاهوری)
از عشق هویدا شد، این نکته که هستم من
(اقبال لاهوری)
اگر دکارت به همه چیز شک کرد و حتی به وجودِ خودش نیز با تردید نگریست و در نهایت اندیشه را ملاک و سبب وجود دانست: «میاندیشم، پس هستم»؛ اقبال لاهوری از راهی سادهتر و عیانتر، یعنی از طریقِ عشق، به وجود پیبرد. اندیشه ممکن است خطا کند اما عشق خطا نمیکند. عالمِ وجود بهترین دلیلِ وجودِ عشق است. کائنات هم دلیل و هم علّتِ وجودِ عشق است. هم ما و هم عالَم و هرچه در آن هست، علّتِ غاییِ وجودِ عشق هستیم و تجلّیِ پروردگاریم.
علی منهاج
