چه می‌پرسی میان سینه دل چیست

اقبالِ لاهوری در برابرِ این پرسش که دل چیست پاسخ می‌دهد که دل همان عقلِ عاشق است. خِرَدی که خام نیست و صرفاً امورِ سطحیِ دنیوی را انجام نمی‌دهد، نامِ دیگرش دل است. اگر عقل در مرحلهٔ حل و فصلِ امورِ دنیوی بماند و از آن فراتر نرود به دل تبدیل نمی‌شود. کسی که تنها عقلگرا است و محاسبات و معادلاتِ زمینی و علمِ دنیوی را کافی می‌داند، از امورِ دلی یا معنوی که کارِ عقلِ عاشق است غافل می‌ماند. چنین فردی به تعبیرِ اقبالِ دارای دل نیست‌.

علی منهاج