بعد از این گر شرح گویم، ابلهی است

مولانا توجه ما را به نکته‌ای مهم جلب می‌کند و آن این است که همهٔ مفاهیم را نمی‌توان شرح کرد و توضیح داد. مقولاتی هستند که زبان قادر به گفتن دربارهٔ آنها نیست. موضوعاتی همچون عشق که به علّت غیر مادّی بودن و بالطبع پیچیدگی‌شان تنها می‌توان از طریقِ تجربه‌ای درونی در عمقِ آنها غوطه خورد و درکی غیرعقلانی و فراانسانی از آنها داشت. به تعبیرِ مولانا، مقولاتی هستند که ورایِ آگاهیِ انسان قرار دارند و به تعبیری دیگر بی‌چون‌اند و هیچ عقل و معرفتی قادر به درکِ آنها نیست. شاید مهم‌ترین علّتِ این امر، سختیِ عشق باشد. اینکه در حقیقتِ امر چه اتّفاقی در عشق رخ می‌دهد و مکانیسمِ آن به واقع چیست بر همگان پوشیده و همچنان رازی کشف‌ناشده باقی مانده است. اللّه اعلم.

علی منهاج