باز اگر باشد سپید و بی‌نظیر

باز نمادی برای مرتبهٔ آدمی در عالم است. این مقام به تعبیر مولانا با ویژگی‌های پاک و بی‌‌مانند توصیف شده؛ در حقیقت ذاتِ آدمی پاک و مقامٓ او برترین مقام است. اگر کسی این نکته را به تمامی در‌یافته باشد، نباید خود را با امورِ کم‌ارزش و نازل مشغول کند و به دیدهٔ حقارت در خود بنگرد. تمثیلِ مولانا در این باب، انسانی است که همچون باز صیدهایی پرارزش برمی گزیند و هرگز به شکارِ موش و صیدهای خٔرد نمی رود؛ زیرا آنها را در حدِّ مرتبت و مقامِ والای خود نمی‌داند. انسانِ والا نیز چنین است. او همواره «سودای عالمی برتر» را در سر دارد و به افق هایی دور و بلند می نگرد.

علی منهاج