فریبِ اعتباراتست بیدل مانعِ وصلت

“فریبِ اعتبارات” می‌تواند اشاره به توهماتی باشد که، از فرطِ خودخواهی (نه خودشناسی) بر انسان چیره می‌شود و این روی‌کردِ نفسانی مانع وصلِ آدم به مطلوب (اصلِ خودش) شده و حجابِ خودی را به نقل از حافظ میان عاشق و معشوق می‌کشد:
“میانِ عاشق و معشوق هیچ حایل نیست‌‌ تو خود حجابِ خودی حافظ از میان برخیز”

با توجه به آن‌چه گفته شد، نیای معانی در مصرع دومِ این بیت (غبارِ نیستی شو، خاک در چشمِ جدایی کن) می‌گوید: از دایره‌ی محدودِ خودخواهی (خودبینی و خود برتربینی) و خود را هستیِ مطلق انگاشتن بیرون شو؛ یعنی مانندِ غبارِ نیستی شو (که اشاره به عجز و افتاده‌گی دارد) و در چشمِ جدایی که می‌تواند اشاره بر همان روی‌کردِ حجابِ نفسانی برای توصل به مطلوب دانسته شود، خاک بینداز؛ یعنی آن را (فریب اعتبارات را که مانع وصلت به مطلوب می‌شود) از میان بردار تا به وصلِ کامل برسی!

فضای تان بیدلانه باد!

جاوید فرهاد