شاه بیت های غزلیات بیدل
هرکس ازین ستمکشان قابل التفات نیست
هرکس ازین ستمکشان قابل التفات نیست چشم به هر چه وا کند بیدل ماست مستحق حضرت ابوالمعانی بیدل رح
هرکه زد بیدل به سیر وادی حیرت قدم
هرکه زد بیدل به سیر وادی حیرت قدم گام اول حسرت رفتن چو نقش پا گذاشت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
هزار آیینه گل کرد از گشاد چشم من بیدل
هزار آیینه گل کرد از گشاد چشم من بیدل به این صفر تحیر واحدی را بیعدد کردم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
فطرت بیدل همان آیینهٔ معجزنماست
فطرت بیدل همان آیینهٔ معجزنماست هر سخن کز خامهاش میجوشد الهام است وبس حضرت ابوالمعانی بیدل رح
فرعها را از رجوع اصل بیدل چاره نیست
فرعها را از رجوع اصل بیدل چاره نیست راهها سر بسته بود آخر به خود باز آمدیم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
غریق بحر ز فکر حباب مستغنیست
غریق بحر ز فکر حباب مستغنیست رسیدهایم به جاییکه بیدل آنجا نیست حضرت ابوالمعانی بیدل رح
عنقای جهان خودم اما چه توان کرد
عنقای جهان خودم اما چه توان کرد این یک دو نفس الفت بیدل قفسم شد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
عقدهٔ دل را ز زلفش بازکردن مشکل ست
عقدهٔ دل را ز زلفش بازکردن مشکل ست بیدل اینجا ناخن از انگشتهای شانه ریخت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
عدل نپسندد خلاف وضع استعداد خلق
عدل نپسندد خلاف وضع استعداد خلق بپدل اینجا آنچه بهر ماست لایق میشود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
عارضشاز سایهٔگیسو به خط غلتیده است
عارضشاز سایهٔگیسو به خط غلتیده است برگ گلکم میشود بیدل به زهرمار سبز حضرت ابوالمعانی بیدل رح
ضعیفم آنقدربیدلکه با صد شعله بیتابی
ضعیفم آنقدربیدلکه با صد شعله بیتابی نچیند تا ابد دامن شکست رنگ در رویم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
صبح امیدیم بیدل آفتاب عشقکو
صبح امیدیم بیدل آفتاب عشقکو تیغ میلی میکشد خوابگران زخم را حضرت ابوالمعانی بیدل رح
شکوه مردم ز گردون بیدل از کم وسعتیست
شکوه مردم ز گردون بیدل از کم وسعتیست ناله در پرواز آید چون قفس تنگیکند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
شرم میدارد درشتی از ملایمطینتان
شرم میدارد درشتی از ملایمطینتان غالب افتادهست بیدل سرب بر الماسها حضرت ابوالمعانی بیدل رح
شبکه حسنش بود بپدل غارتاندیش بهار
شبکه حسنش بود بپدل غارتاندیش بهار غنچه تا بیدار گشتن دامنی در چنگ داشت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
سودایی هوس را کم نیست موی سر هم
سودایی هوس را کم نیست موی سر هم بپدل مپیچ ازین بیش دستار تا به گردن حضرت ابوالمعانی بیدل رح
سروبرگ همت میکشی ز دماغ بیدل ما طلب
سروبرگ همت میکشی ز دماغ بیدل ما طلب که چو شمع ازهمه عضو خود قدح آفریند و درکشد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
سر و برگ بیدل ما شود اگر اتفاق قناعتی
سر و برگ بیدل ما شود اگر اتفاق قناعتی شجر جهان غنا شود نفسی که کم زند از طمع حضرت ابوالمعانی بیدل رح
سجدهٔ عجز است بیدل ختم کار سرکشی
سجدهٔ عجز است بیدل ختم کار سرکشی عاقبت از داغ تیغ شعله اندازد شرر حضرت ابوالمعانی بیدل رح
زین چمن بیدل کسی را شرم دامنگیر نیست
زین چمن بیدل کسی را شرم دامنگیر نیست سرو تاگل، پا به گل دارد تک و تاز بلند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
زگفتن چربو نرمی خواه و از دیدنحیا بیدل
زگفتن چربو نرمی خواه و از دیدنحیا بیدل بهار پسته و بادام هریک روغنی دارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
زبان بوی گل جز غنچه بیدل کس نمیفهمد
زبان بوی گل جز غنچه بیدل کس نمیفهمد فغان نازکی دارم اگر افتد به گوش او حضرت ابوالمعانی بیدل رح
ز ناهنجاری مغرور جاه ایمن مشو بیدل
ز ناهنجاری مغرور جاه ایمن مشو بیدل لگداندازیی بر پرده دارد هرکه خر دارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
ز طبع ما درشتی برد یاد رفتگان بیدل
ز طبع ما درشتی برد یاد رفتگان بیدل خرام نالهها نگذاشت درکهسار ما سنگی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
ز ساز عجز به هرجا نفس زدم بیدل
ز ساز عجز به هرجا نفس زدم بیدل به قدر جوهر آیینه شد بلند صفیر حضرت ابوالمعانی بیدل رح
ز خلق آنهمه بیگانه نیستی بیدل
ز خلق آنهمه بیگانه نیستی بیدل تو هرزهفکری و این قوم عالم بنگند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
ز تسلیم سپهر کینهجو ایمن مشو بیدل
ز تسلیم سپهر کینهجو ایمن مشو بیدل که این ظالم دم تیغ است و بد خوابیدنی دارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
ز انقلاب مزاج اعیان به حق امان بردنست بیدل
ز انقلاب مزاج اعیان به حق امان بردنست بیدل علامت عافیت ندارد چوگردد آب از تنور پیدا حضرت ابوالمعانی بیدل رح
رونق پیریست بیدل از جوانی دم زدن
رونق پیریست بیدل از جوانی دم زدن جنس گرمی زینت دکان خاکستر بود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
رفت آن غباربیدل با نی سوارطفلی
رفت آن غباربیدل با نی سوارطفلی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
دید در مجلس رخش از شرم او گردید آب
دید در مجلس رخش از شرم او گردید آب خویش را چون نقش پا با خاک یکسان کرد شمع حضرت ابوالمعانی بیدل رح
دم مزن بیدل اگر صاحبدلی
دم مزن بیدل اگر صاحبدلی محرم آیینه راکفر است آه حضرت ابوالمعانی بیدل رح
دل خستهٔ بیدل نوحهسرا، ز تبسم لعل تو مانده جدا
دل خستهٔ بیدل نوحهسرا، ز تبسم لعل تو مانده جدا در ساز فغان نزند چهکند سر و برگ نی که شکر نشود حضرت ابوالمعانی بیدل…
دل آگاه از هستی نبیند جز عدم بیدل
دل آگاه از هستی نبیند جز عدم بیدل به غیر از عکس درآیینه روشن نمیگنجد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
درین محفل مبادا از زبانگردنکشم بیدل
درین محفل مبادا از زبانگردنکشم بیدل چو شمع از فیض خاموشیگریبان ساز دامانم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
درگلستانیکه بیدل نوبر تسلیمکرد
درگلستانیکه بیدل نوبر تسلیمکرد سایه هم یک پایه برتر بود ز دیوارها حضرت ابوالمعانی بیدل رح
در طلوع کمال بیدل ما
در طلوع کمال بیدل ما ماه در هالهٔ سها گردد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
در خاک تربتم نفسی میزند غبار
در خاک تربتم نفسی میزند غبار بیدل هنوز زندهٔ عشقم، نمردهام حضرت ابوالمعانی بیدل رح
در این بزم ز آثار اسرارسنجان
در این بزم ز آثار اسرارسنجان چه ماند اگر شعر بیدل نماند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
خوش است تازه کنی طبع دوستان بیدل
خوش است تازه کنی طبع دوستان بیدل که فطرتت به شراب رسیده میماند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
خلل تعمیر سیلاب حوادث نیستم بیدل
خلل تعمیر سیلاب حوادث نیستم بیدل بنای حسرتی در عالم امید معمورم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
خامشی هم ترجمان حال ماست
خامشی هم ترجمان حال ماست بیسخن پیداست بیدل راز شمع حضرت ابوالمعانی بیدل رح
حیا بال هوس را مانع پرواز میگردد
حیا بال هوس را مانع پرواز میگردد نگه در دیده بیدل موجهٔ آب است شبنم را حضرت ابوالمعانی بیدل رح
حسرت دل را زمینگیری نمیگردد علاج
حسرت دل را زمینگیری نمیگردد علاج نالهدر سیر است بیدلکوهاگر ازپانشست حضرت ابوالمعانی بیدل رح
حباب از حیرت کمفرصتیهای زمان بیدل
حباب از حیرت کمفرصتیهای زمان بیدل نگاهی جانب دریا به پشت چشم تر دارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چون شرر چشم به ذوق چه گشایم بیدل
چون شرر چشم به ذوق چه گشایم بیدل من که انجام نفس دارم و آغاز نگاه حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چوبیدل آنکه مهررخت دلنشین اوست
چوبیدل آنکه مهررخت دلنشین اوست نقش نگین نمیشودش حرفکینهها حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چو شمع چاره ندارم ز سوختن بیدل
چو شمع چاره ندارم ز سوختن بیدل وفا گلی به سرم زد که داغدارم کرد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چو بیدل توان از دو عالمگذشت
چو بیدل توان از دو عالمگذشت اگر یک قدم جهد مردانهایست حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چه سان از سستی طالع ز پا افتادهام بیدل
چه سان از سستی طالع ز پا افتادهام بیدل که تمثال ضعیفم را کند آیینه دیبایی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چند چون شمع نگریم بیدل
چند چون شمع نگریم بیدل انجمن از نظرم میگذرد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چشم عبرت هرکه براوراق روزوشبگشود
چشم عبرت هرکه براوراق روزوشبگشود همچو بیدل معنی بیحاصلی فهمید و رفت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
جور گردون بیدل از دست ضعیفی میکشم
جور گردون بیدل از دست ضعیفی میکشم نالهٔ نگذشته بر لب از که خواهد داد من حضرت ابوالمعانی بیدل رح
جمعیتگوهر نکشد زحمت امواج
جمعیتگوهر نکشد زحمت امواج بیدل به خموشان نکنند اهل زبان بحث حضرت ابوالمعانی بیدل رح
جام در خون زن چو گل بیدل دگر ابرام چیست
جام در خون زن چو گل بیدل دگر ابرام چیست در بساط رنگ نتوان بیش از این مختار شد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تو با ساز تعلق درگذشتی از امل بیدل
تو با ساز تعلق درگذشتی از امل بیدل ندارد رشتهٔ کس بیگسستن این درازیها حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تعلق من و ما سهل نشمری بیدل
تعلق من و ما سهل نشمری بیدل تاملی که به تار نفس چهاست گره حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تختهٔ مشق کدورتهامباش از اعتبار
تختهٔ مشق کدورتهامباش از اعتبار تیغ در زنگ است بیدل هر قدر میدارد آب حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تاکجا بیدل به افسون امل خواهی تنید
تاکجا بیدل به افسون امل خواهی تنید قصهٔ ما داستان مار دارد سر مکن حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تا دو عالم مرکز پرگارتحقیقت شود
تا دو عالم مرکز پرگارتحقیقت شود چوننفس یک پر زدن بیدل بهگرد دل برآ حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تا بپوشم بیدل آنگنجیکه در دل داشتم
تا بپوشم بیدل آنگنجیکه در دل داشتم عالم ویرانی از بام و درم گل کرد و ریخت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
پیام عشق بهگوش هوس مخوان بیدل
پیام عشق بهگوش هوس مخوان بیدل سخن اگر سخن اوست جزکلام تو نیست حضرت ابوالمعانی بیدل رح
پا آبلهکردیم دگر برگ طلبکو
پا آبلهکردیم دگر برگ طلبکو بیدل عرق سعی درین پرده نفسسوخت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیسیاهی نیست بیدل صورت ایجاد خط
بیسیاهی نیست بیدل صورت ایجاد خط یک قلم معنیطرازان تیرهبختی زادهاند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدلازینما ومنخموشیاتاولیست
بیدلازینما ومنخموشیاتاولیست هستی ما جز صدای جام ندارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل همه تن بار خودم چون نفس صبح
بیدل همه تن بار خودم چون نفس صبح بر دوش که افتم اگر از دوش خود افتم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل نکندشعبهٔ جان جلوه به چشمش
بیدل نکندشعبهٔ جان جلوه به چشمش تا گرد جسد آینهدار سر راه است حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل نشود رامکسی طایر وصلش
بیدل نشود رامکسی طایر وصلش تا از دل صد چاک نباشد قفس اینجا حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل من و ما از تو ببالد، چه خیال است
بیدل من و ما از تو ببالد، چه خیال است هر چند تو او نیستی، آخر نه از اویی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل مژه مگشای که در عالم عبرت
بیدل مژه مگشای که در عالم عبرت کس سود ندیده است به نقصان تغافل حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل لب آن برگ گل اندام ندارد
بیدل لب آن برگ گل اندام ندارد شهدی که تواند به خیالش مگس افتاد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل کسی به عرش حقیقت نمیرسد
بیدل کسی به عرش حقیقت نمیرسد تا خاک راه احمد مرسل نمیشود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل غرور لاف دلیل سبکسریست
بیدل غرور لاف دلیل سبکسریست خودسنجیات به سنگکران میکند طرف حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل شکست شیشهٔ دل نیز عالمیست
بیدل شکست شیشهٔ دل نیز عالمیست ساز جنونکن و قدحی در ترنگ زن حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل سخن صدای گرفتاری دل است
بیدل سخن صدای گرفتاری دل است این ریشهها ز دانهٔ زنجیر میکشم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل ز هر دو کَون فراموشیت خوش است
بیدل ز هر دو کَون فراموشیت خوش است زین بیش نیست گر همه گویم هزار بار حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل ز سر مراد دنیا
بیدل ز سر مراد دنیا برخاست کسی که بیعصا بود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل ز جگرسوختگی چاره ندارم
بیدل ز جگرسوختگی چاره ندارم با داغ مرا لالهصفتعهد قدیم است حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل ز آبروطلبی دست شستهایم
بیدل ز آبروطلبی دست شستهایم کاین آرزو بنای دو عالم به آب داد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل دلیل مقصد عزت تواضع است
بیدل دلیل مقصد عزت تواضع است زین جاده ماه نو به جهانکمال رفت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل درین حدیقه زتحقیق من مپرس
بیدل درین حدیقه زتحقیق من مپرس رنگی که رفت و باز نیاید همان منم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل خلف سلسلهٔ عبرت امکان
بیدل خلف سلسلهٔ عبرت امکان جز مرگ چه از ارث پدر داشته باشد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل چو مه نو به سجودکه خمیدی
بیدل چو مه نو به سجودکه خمیدی کامروز چراغ تو ز محراب برآمد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل چه مشکل است ز دنیاگذشتنم
بیدل چه مشکل است ز دنیاگذشتنم یک ناله داشتم که ز هفت آسمان گذشت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل چمن آرای گریبان خیالیست
بیدل چمن آرای گریبان خیالیست یارب نشود آنکه سر ازخویش برآرد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل تو برون تاز که ما وهمپرستان
بیدل تو برون تاز که ما وهمپرستان چندانکه نشستیم به راهی ندمیدیم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل پی هستی به عدم میرسد اخر
بیدل پی هستی به عدم میرسد اخر غربت تک وتازیستکه خواهد به وطن رفت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل بهار امکان رنگی نداشت چندان
بیدل بهار امکان رنگی نداشت چندان دستی که سودم از یأس بر گل تپانچهها زد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به نیم ناله دل از دست دادهایم
بیدل به نیم ناله دل از دست دادهایم کوه تحملیکه تو دیدی سپند بود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به عرق شستهام از شرم فضولی
بیدل به عرق شستهام از شرم فضولی مکتوب نفس داشت جنون ملتمسی چند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به ره عشق تلاشت خجلم کرد
بیدل به ره عشق تلاشت خجلم کرد پیشآ قدمی چند که در پای تو افتم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به حسن مطلع نازش چسان رسیم
بیدل به حسن مطلع نازش چسان رسیم ما راکه ذره ساخته حیران آفتاب حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به بند نی گرهی نیست ناله را
بیدل به بند نی گرهی نیست ناله را آزادهایم اگر همه در چاه رفتهایم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل بساط دل را بستم به ناله آمین
بیدل بساط دل را بستم به ناله آمین کردم به گلشن داغ از شعله باغبانی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
احتیاج غیر بیدل ننگ دوش همت است
احتیاج غیر بیدل ننگ دوش همت است همچو خورشید از لباس عاریت عریان شدیم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل اینجا همه ریش است و فشاست
بیدل اینجا همه ریش است و فشاست ملت و کیش چه معنی دارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل این دامگه از صید تماشا خالیست
بیدل این دامگه از صید تماشا خالیست مفت چشمی که نگاهی به قفس میگیرد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل انجام تماشا محو حیرت گشتن است
بیدل انجام تماشا محو حیرت گشتن است این همه سعی نگه تا بینگاهی میرود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل امشب چون شرار کاغذ آتش زده
بیدل امشب چون شرار کاغذ آتش زده چیدهام گلها ز باغ دلگشای سوختن حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل اگر جنون نکند هرزه تازیت
بیدل اگر جنون نکند هرزه تازیت گرد دگر نمیشود از پیش و پس بلند حضرت ابوالمعانی بیدل رح





