شاه بیت های غزلیات بیدل
دماغی ساز کن درد سر اینجا کم نمیباشد
دماغی ساز کن درد سر اینجا کم نمیباشد جهان افسانه سامان است بیدل هر قدر گوشم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
دل هر ذرهام چندین رم آهو جنون دارد
دل هر ذرهام چندین رم آهو جنون دارد غبارم رنگ دشتی ریخت بیدل از پریشانی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
دل آن بهتر که چون اشک از تپیدن نگذرد بیدل
دل آن بهتر که چون اشک از تپیدن نگذرد بیدل که این گوهر به یک دم آرمیدن سنگ میگردد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
درین گلشن ز بس تنگست بیدل جای آسودن
درین گلشن ز بس تنگست بیدل جای آسودن نگردانید گل هم بی شکست رنگ پهلویی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
درین المکده بیدل چه مجلس آراییست
درین المکده بیدل چه مجلس آراییست چو شمع سوخت عرقهای انفعال خودم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
در فضای امتحان افسردگی پرواز ماست
در فضای امتحان افسردگی پرواز ماست طایر رنگیم بیدل بال دیگر میزنیم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
در دامگاه قسمت روزی مقیدیم
در دامگاه قسمت روزی مقیدیم بیدل به بال ماگره افکند دانهها حضرت ابوالمعانی بیدل رح
در این ستمکده نومید خفتهای بیدل
در این ستمکده نومید خفتهای بیدل به آرزوی دلت میدهم قسم برخیز حضرت ابوالمعانی بیدل رح
خیال بسمل نیرنگ حیرتم بیدل
خیال بسمل نیرنگ حیرتم بیدل به خون تپیدن من بال و پر نمیتابد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
خمارکامل از خمیازه ساغر میکشد بیدل
خمارکامل از خمیازه ساغر میکشد بیدل هجومحسرت آغوش مجنونریخت محملها حضرت ابوالمعانی بیدل رح
خجلت شمر فرصت پرواز شراریم
خجلت شمر فرصت پرواز شراریم بیدل به چه امید توان کرد توکّل حضرت ابوالمعانی بیدل رح
حیرت از ما نبرد هول قیامت بیدل
حیرت از ما نبرد هول قیامت بیدل آب آیینه نسازد اثر گرما خشک حضرت ابوالمعانی بیدل رح
حسن حقیقت روبروسعی فضول آیینهجو
حسن حقیقت روبروسعی فضول آیینهجو بیدل چه پردازد بگو ای یافتن ناجستنت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
حباب پوچ هم بیدل تخیل ساغرست اینجا
حباب پوچ هم بیدل تخیل ساغرست اینجا سر بی مغز ما را صاحب افسر برآورده حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چون نباشد فضلیزدان مایل امداد غیب
چون نباشد فضلیزدان مایل امداد غیب بیدل است آخر دعاگوی و ثناخوان شما حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چون اشک ز سرگشتیام نیست رهایی
چون اشک ز سرگشتیام نیست رهایی بیدل چهکنم نشئهٔ ایجاد من این است حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چو عمر رفته بیدل پر بینشان سراغم
چو عمر رفته بیدل پر بینشان سراغم جز دست سوده ما را نقش قدم نباشد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چو چراغکشته بیدل ز خیالگریه مگذر
چو چراغکشته بیدل ز خیالگریه مگذر مژهات نمی ندارد ز چه میفشاری آخر حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چه کنم با دو جهان بار ندامت بیدل
چه کنم با دو جهان بار ندامت بیدل قوت من که به یک ناله کشیدن نرسید حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چندانکه وارسیدیم ز آیینه عکس دیدیم
چندانکه وارسیدیم ز آیینه عکس دیدیم بیدل تلاش تحقیق بودهست واژگونی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چشم و گوشی را که بیدل نیست فیض عبرتی
چشم و گوشی را که بیدل نیست فیض عبرتی در تماشاگاه معنی روزن بام و درست حضرت ابوالمعانی بیدل رح
چاره از عربده بیدل نبود مفلس را
چاره از عربده بیدل نبود مفلس را سرو از بیثمریها به هوا میپیچد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
جنابکبریا آیینه است و خلق تمثالش
جنابکبریا آیینه است و خلق تمثالش من بیدل چه دارم تا از آن حضرت نهان دارم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
جای دل بیدل درین محفل پسندی داشتم
جای دل بیدل درین محفل پسندی داشتم بسکه تنگآمد پریافشاند وافغانکرد و رفت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تو گرم باش به شبگیر وهم و ظن بیدل
تو گرم باش به شبگیر وهم و ظن بیدل که من چو شمع ز خود رفته رفته واماندم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تلاش رزق به تهدیدکم نشد بیدل
تلاش رزق به تهدیدکم نشد بیدل فزود تیزی دندان آسیا کندن حضرت ابوالمعانی بیدل رح
ترحم است بر آن صید ناتوان بیدل
ترحم است بر آن صید ناتوان بیدل که هر دم از قفسش چون نفس کنند آزاد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تأمل پیشه کردم معنی من لفظ شد بیدل
تأمل پیشه کردم معنی من لفظ شد بیدل ز صهبایم روانی رفت تا آنجاکه مینا شد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تا سر به امن دزدم بیدل ز چنگ آفات
تا سر به امن دزدم بیدل ز چنگ آفات جز در ته زمین نیست جای دگر گریبان حضرت ابوالمعانی بیدل رح
تا بویی از قلمرو تحقیق واکشیم
تا بویی از قلمرو تحقیق واکشیم بیدل دواندهایم نفس در رکاب صبح حضرت ابوالمعانی بیدل رح
پیری و اشک ندامت همچو صبح و شبنم است
پیری و اشک ندامت همچو صبح و شبنم است بیدل آخر حاصل از هر شیر، روغن میشود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
پاس اسرار محبت داشتن آسان نبود
پاس اسرار محبت داشتن آسان نبود گنج ویرانکرد بیدل خانهٔ آباد ما حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیفنا ممکن بدان بیدل گذشتن زین محیط
بیفنا ممکن بدان بیدل گذشتن زین محیط بستن مژگان شود پل تا نگاهی بگذرد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدلاینگلشن ز بسمنظورحسن افتادهاست
بیدلاینگلشن ز بسمنظورحسن افتادهاست ناز مژگان میدمد گر دستهبندی خارها حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل همه دم مزرع اقبال کریمان
بیدل همه دم مزرع اقبال کریمان سبز است ز آب رخ درویش نبردن حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل نمیتوان ز سر دلگذشتنم
بیدل نمیتوان ز سر دلگذشتنم این مشت خون زآبله صد بارنازک است حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل نفس اقسام معانی به فسون بست
بیدل نفس اقسام معانی به فسون بست فرصت رمقی داشت نیاز صله کردم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل میان خوبان مجبور ناتوانی است
بیدل میان خوبان مجبور ناتوانی است تا کی به تار مویی کوه گران کشیدن حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل معانی تو چه اقبال داشتهست
بیدل معانی تو چه اقبال داشتهست چشم حسود بیت ترا صاد میشود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل مباش غرهٔ تحصیل مدعا
بیدل مباش غرهٔ تحصیل مدعا در مزرعیکه خوشه همان بار بستن است حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل کمال هر چیز بر جوهر است موقوف
بیدل کمال هر چیز بر جوهر است موقوف جایی که من نباشم غربت قصور دارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل غم آوارگی دیر و حرم چند
بیدل غم آوارگی دیر و حرم چند آن راه که دور از بر خویش است بلد گیر حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل صریرکلکتگر نیست سحرپرداز
بیدل صریرکلکتگر نیست سحرپرداز صور قیامت آهنگ افسانهٔ که باشد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل سر فوارهٔ این باغ نگون است
بیدل سر فوارهٔ این باغ نگون است تاکی به قلم آب دهی گلشن کاغذ حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل زبس به سختی جاوید ساختیم
بیدل زبس به سختی جاوید ساختیم مغز محیط شد چوگهر استخوان ما حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل ز سیر گلشن امکان گذشتهایم
بیدل ز سیر گلشن امکان گذشتهایم یک خنده بیش نیست گل انتخاب صبح حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل ز جوش سبزه در این ره فتاده است
بیدل ز جوش سبزه در این ره فتاده است بیچشم یک جهان مژه تهمتپرست خواب حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل ز آن نرگسم جرات بیداد کو
بیدل ز آن نرگسم جرات بیداد کو سرمه ز خاکم مگر بالد و افغان کند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل دماغ دردسر این و آن کراست
بیدل دماغ دردسر این و آن کراست با خویش هم اگر شدهایم آشنا بس است حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل دل اگر خورد قفا از سر زلفش
بیدل دل اگر خورد قفا از سر زلفش شادمکه اسیر خم کاکل شده باشد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل خم هر تار زگیسوی سیاهش
بیدل خم هر تار زگیسوی سیاهش سامان پریشانی صد قافله دارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل چو نگه رام تعلق نتوان شد
بیدل چو نگه رام تعلق نتوان شد گو اشک فشان دانه و حیرت قفسی کن حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل چهوحشتداشتیکز خود اثر نگذاشتی
بیدل چهوحشتداشتیکز خود اثر نگذاشتی شور سر زنجیر هم رفت از پی دیوانهات حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل چنانکه سایه به خورشید میرسد
بیدل چنانکه سایه به خورشید میرسد من نیز رفته رفته به دلدار میرسم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل تو جوانی به تک و تاز قدم زن
بیدل تو جوانی به تک و تاز قدم زن من سایهٔ دیوار خودم از خم پیری حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل تامل اینهمه نتوان بهکار برد
بیدل تامل اینهمه نتوان بهکار برد کز جوش سکته شعر تو موزون نمیشود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل بهسرکشانجهان چشمعبرت است
بیدل بهسرکشانجهان چشمعبرت است سرتا به پای زخم نمایان بوریا حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به نفس آینهپردازی هستیست
بیدل به نفس آینهپردازی هستیست دل جمع کن از صورت احوال نمودن حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به فغان زین قفست نیست رهایی
بیدل به فغان زین قفست نیست رهایی ای خاک به خون خفته غبار دگر انگیز حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به زور راست نیاید موافقت
بیدل به زور راست نیاید موافقت عضو بریده راست بریدن دوبار وصل حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به حکم تقدیر فرمانبر اطاعت
بیدل به حکم تقدیر فرمانبر اطاعت استادهایم چون شمع تا سر ز پا نشیند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل به تکلف اثری صرف نفسکن
بیدل به تکلف اثری صرف نفسکن عمریست تهی کاسهتر از دست دعاییم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل بنال ورنه درین دامگاه یأس
بیدل بنال ورنه درین دامگاه یأس خاموشیات ز خاطر صیاد میبرد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
آخر از این محیط خیالت گذشتن است
آخر از این محیط خیالت گذشتن است بیدل چرا چو موج گهر پل نمیشوی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل اینحرف و صوت چیزینیست
بیدل اینحرف و صوت چیزینیست خامشی معنی مگو دارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل این شور بد و نیکی که تکلیف کریست
بیدل این شور بد و نیکی که تکلیف کریست پنبه تا درگوش باشد معتدل شنید حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل اندر قدح باده نظرکن به حباب
بیدل اندر قدح باده نظرکن به حباب تا چه دارد نفس آبلهپوش مینا حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل امشب در هوای دامنشگل میکند
بیدل امشب در هوای دامنشگل میکند همچو شاخ گل مرا صد پنجه از یک آستین حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل اگر لعل او نیست تبسمفروش
بیدل اگر لعل او نیست تبسمفروش شبنم گلهای زخم گرد نمکدان کیست حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل اقتضای جشد میکشد بهحرصو حسد
بیدل اقتضای جشد میکشد بهحرصو حسد خواب امنی داری اگر پیرهن خسک نشود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل آشفتگی از طورکلام تو نرفت
بیدل آشفتگی از طورکلام تو نرفت این جنون سلسله یکسر خط بی مسطر داشت حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل ازین رنگ وبو غنچهٔ دل جمع نیست
بیدل ازین رنگ وبو غنچهٔ دل جمع نیست قافلهٔ اتفاق ربط گسل میرود حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل ازسعی مکن شکوهکه یکگام دگر
بیدل ازسعی مکن شکوهکه یکگام دگر پای خوابیدهٔ بی درد سرت میگردم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از وضع قناعت بار دوش کس نیام
بیدل از وضع قناعت بار دوش کس نیام کشتی ما چون صدفگیرد به سرکمتر محیط حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از مشت غبار حسرتآلودم مپرس
بیدل از مشت غبار حسرتآلودم مپرس یک بیابان خار خارم، یک نیستان نالهام حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از قحط قناعت فکر آب رو کراست
بیدل از قحط قناعت فکر آب رو کراست نیم جانی دارم و در حسرت نان میکنم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از عجز طلب صید فراغت داریم
بیدل از عجز طلب صید فراغت داریم سایه را بخت نگون طرهٔ مشکین آمد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از سیر بهارستان امکانم مپرس
بیدل از سیر بهارستان امکانم مپرس بس که رنگم میپرد هر سو نگاهی میکنم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از دل برون مقامی نیست
بیدل از دل برون مقامی نیست دشت و در تاز خانهایم همه حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از حیرتم گذشتن نیست
بیدل از حیرتم گذشتن نیست آب آیینه جدولی دارد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از جلوه قانعم به خیال
بیدل از جلوه قانعم به خیال چه توان کرد نارساست نگاه حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از بس ششجهت جوش بهار غفلت است
بیدل از بس ششجهت جوش بهار غفلت است سبزهٔ خوابیده میبالد چو مژگان هر طرف حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از اوهام جسم باخت صفا جان پاک
بیدل از اوهام جسم باخت صفا جان پاک زنگ در آیینه بست نور ظلم در بغل حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از الفت هوس نگذر و راه انس گیر
بیدل از الفت هوس نگذر و راه انس گیر منتظر طلب مباش ننگ بیاکه میبرد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل از آسیای چرخ مخواه
بیدل از آسیای چرخ مخواه غیر اشغال کف بهم سایی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیدل آخر مدعای شوق پروازست و بس
بیدل آخر مدعای شوق پروازست و بس بیپر و بالی دو روزم آشیانی میکند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بیبضاعتان بیدل ناگزیر آفاتند
بیبضاعتان بیدل ناگزیر آفاتند رنج خار و خس بردن از برهنهپاییهاست حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بود عمری به برم دلبر نگشوده نقاب
بود عمری به برم دلبر نگشوده نقاب بیدل این نیز اداییست که من میدانم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
بهامید وصل تونازنین،همه رانثار دل استو دین
بهامید وصل تونازنین،همه رانثار دل استو دین من بیدل وعرق جبینکه چه در طبقکنم ازحیا حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به وضع سرکشی لطف تواضع دیدهام بیدل
به وضع سرکشی لطف تواضع دیدهام بیدل به چشم مصلحت تیغم به عرض امتحان ابرو حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به هزار پرده بیدل ز دهان بینشانش
به هزار پرده بیدل ز دهان بینشانش سخنی شنیدهام من که کسی ندیده باشد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به نام محض قناعت کنید از من بیدل
به نام محض قناعت کنید از من بیدل که من چو مصحف تحقیق هیچ آیه ندارم حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به کر و فر مفریبید طبع بیدل ما را
به کر و فر مفریبید طبع بیدل ما را دماغ فقر حریف صداع جاه نگردد حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به طبع دوستان یادت گرانی میکند بیدل
به طبع دوستان یادت گرانی میکند بیدل به دامان فراموشی بزن دست و ز دلها رو حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به ساز خموشی شدم شهره بیدل
به ساز خموشی شدم شهره بیدل دو بالا زد آهنگم از بینوایی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به ذوق دل نفسی طوف خویش کن بیدل
به ذوق دل نفسی طوف خویش کن بیدل تو کعبه در بغلی جابجا چه میجویی حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به خواب راحتکهسار پا زدی بیدل
به خواب راحتکهسار پا زدی بیدل که از صدای تو پهلوی سنگ برگردید حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به چه ناز سجده اداکند، به در تو بیدل هیچکس
به چه ناز سجده اداکند، به در تو بیدل هیچکس که به نقش پا برد التجا و خطی نیاز جبین کند حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به جام خندهٔگل مست عشرتی بیدل
به جام خندهٔگل مست عشرتی بیدل نرفتهای به خیال تبسم لبگور حضرت ابوالمعانی بیدل رح
به این سستی که میبینم ز بخت نارسا بیدل
به این سستی که میبینم ز بخت نارسا بیدل کشد نقاش مشکل هم به دامان تو دست من حضرت ابوالمعانی بیدل رح





