حافظ علم است آنکس نه حبیب
(مثنوی/دفتر سوم)
از دیدگاه مولانا میان علم و دانش تفاوت است. علم اندوخته های آدمی است و دانش به جان نشستن علم و بهره بردن از آن در جهت تعالی روح که آگاهی نیز نامیده می شود. مولانا آن کس را که تنها علم می آموزد، در ذهن همچون انبانی نگه می دارد و آن آموخته ها را برای اهداف والای معنوی به کار نمی گیرد؛ بی دانش می داند و میان او و کسی که از علم بی بهره است تفاوتی قائل نمی شود. چه بسیار عالمانی که از دانش بی نصیب هستند و تنها حمل کننده علم و نگهدارنده آن هستند. آنان درک عشق ورزانه از هستی ندارند، در کائنات نقشی مهرجویانه ایفا نمی کنند و از تعالی روح بویی نبرده اند.
علی منهاج





