ای بسا در گور خفته خاکْ‌وار

آدمیانی هستند که حتّی بعد از مرگ نیز زنده‌اند. و برعکس، آدمیانی هستند که زنده و مرده‌شان تفاوتی نمی‌کند. افرادی همچون خودِ مولانا پس از حدودِ هشت قرن هنوز گویی حیّ و حاضر در مقابلِ ما هستند و با ما سخن می‌گویند. بزرگان چنین هستند که مرگ هرگز نمی‌تواند آنها را از دل‌ها پاک کند و به فراموشی بسپارد. در حقیقت زنده و یا مرده بودن به جسم نیست بلکه به اثری است که آدمی پس از مرگِ جسم بر جای می‌گذارد. این اثر هم می‌تواند نیک باشد و هم ممکن است اثری بد و ناگوار باشد. او که اثرِ نیک می‌گذارد همواره زنده خواهد ماند و او که اثرِ بد می‌گذارد برای همیشه خواهد مرد، چرا که قبل از مرگ نیز مرده بوده است.

علی منهاج