تو دو گِرده همی جویی حرام است
(عطار/الهی نامه)
هر کس به اندازه ی رفعِ احتیاجِ دنیوی می بایست به دنبال مادیّات باشد و بیشتر از آن نطلبد. عطار حتی فتوا می دهد که اگر ذرّه ای بیش از نیازت به دنبالِ مادیّات باشی ـ گر چه آن نیاز قرصی نان باشد ـ عملی حرام انجام داده ای. اسراف، طمع و حرص در جمع آوری و مال اندوزی هم عملی غیراخلاقی است و هم گناه به شمار می آید؛ زیرا بیش از آنچه حق توست جمع کرده ای و بسیاری از مردم را در جامعه از آن سهم محروم کرده ای، بر فقر و تندگدستی افزوده ای و امر خداوند را نیز اطاعت نکرده ای. خداوند فرمان داده است که هر کس به اندازه ی رفعِ نیاز می بایست از مواهبِ دنیا استفاده کند و قانع باشد.
حضرت امیر المومنین (علیه السّلام) فرمودند: هر کس به درآمدی که به کفافِ زندگیش رسا باشد اکتفا کند، از پریشان فکری رهیده و بدین وسیله آسایشِ خاطر خود را مرتب ساخته است. (نهج البلاغه،کلمه ی ۳۶۳)
علی منهاج
