که به احسان بس عدو گشتهاست دوست
(مثنوی، دفتر دوم)
مولانا به این اصل باور دارد که «از محبّت خارها گل میشود». او محبّت را بهترین راه برای مقابله با نادوستان و حتی دشمنان میداند. گذشت و مهربانی قدرتی درونی است که خصم را خلع سلاح میکند. آنان که میخواهند با رفتارهای غیر مهربانانهٔ خود آدمی را به انواع جنگ و درگیریها بکشانند در مقابل محبّت تسلیم خواهند شد. این روش در واقع خدمت به چنین افرادی است زیرا پس از مدتی آنان نه تنها از خصومتورزی دست میکشند بلکه به دوست تبدیل میشوند و احسان ما در آنها تحوّل ایجاد میکند. با این روش، ما هم از گزند آنها دور ماندهایم و هم آنها از زندگی آزاردهندهٔ خود رها شده و به راهی پر از آرامش دست یافتهاند.
علی منهاج





