گَردَنَش خَم گشتهٔ احسانِ غیر
(اقبال لاهوری)
بیچاره و نگونبخت کسی است که رزقِ خود را از فردی میگیرد که بر او منّت میگذارد؛ آنکه که گمان میکند سر خم کردن و کُرنِش در برابرِ هر کس غیرِ خداوند رواست. حقارت از این بزرگتر نمیشود که انسان برای لقمهٔ نانی در برابرِ هر خس و خاشاکی سر خم کند و با هزار منّت و خواری خواسته و مالی از او طلب کند. به تعبیرِ اقبالِ لاهوری وای بر چنان کسی! زیرا رِزقدهنده خداوند است اما رِزقِ واقعی، حلال و با افتخار از دستانِ مردمانِ پاک و بیمنّت به دست میآید.
علی منهاج





