طمع برگ از بیخهاتان برکند
(مثنوی، دفتر سوم)
طمع در رأس خصوصیات بد انسانی است. طمع به ثروت، قدرت، مقام و هر مطلوب دیگری که میتواند انسان را دچار انحراف و کجروی کند و او را در این دنیا در دامی خلاص ناشدنی بیندازد. به تعبیر مولانا طمع رهزن است و در نهایت بیخ و بن انسان را خواهد زد چرا که حد و مرز و سقفی ندارد.
در مقابل قناعت است که انسان را هم در مقام والای انسانی نگه میدارد و هم برای او در زندگی آرامش به ارمغان میآورد. قناعت یعنی در حد لازم و کافی تعادل خود را حفظ کردن و در حقیقت بهمعنای بیشتر نخواستن است.
انسانی که قناعت میکند هم خودش از لحاظ روحی حالی آرام و رضایتبخش دارد و هم به دیگران ناخواسته کمک میکند تا آنها هم سهمی از زندگی داشته باشند و رضایتی از حیات خود بیابند.
علی منهاج





