صد چو مرا دفع کند او به یکی هین هلهای
(مولانا، غزلیات شمس)
عاشق یکسره نیاز است و معشوق همواره به جانب ناز میرود. نیاز عاشق نه به معنای توقع که به معنای احتیاج اوست. عاشق احتیاج دارد که معشوق با او عشقورزی کند و این عشقورزی گاه به صورت ناز و حتی راندن ظاهر میشود. معشوق گاه او را میراند و دوباره به خود میخواند و در این خواندن و راندن عشق قوام مییابد و تازه میماند. مولانا راندن معشوق را نه از سر تکبّر بل از سر تفتّن عاشقانه میداند. عاشق میفهمد که برای معشوق هنوز خواستنی است و باز هم به او نظر دارد.
علی منهاج





