هوش را توزیع کردی بر جِهات

هوش را توزیع کردی بر جِهات
می‌نیرزد تَرّه‌ای آن تُرَّهات
(مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۱۰۸۴)

بسیاری از ما مردم قوّهٔ عقل و تفکّرِ خود را صرف اموری می‌کنیم که به تعبیری نه برای این دنیای ما سودی دارد و نه آن دنیا به کارمان خواهد آمد. قدرِ عقل و تفکّر را ندانستن و آن را صرفِ امورِ بیهوده‌ کردن، جفا در حقِ این گوهرِ باارزش است. اگر کمی از این قوّهٔ ارزشمند را نیز صرفِ امورِ ماندگار و جدّی کنیم گامی بزرگ در ارتقا سطحِ انسانیّت و مقامّ آدمیّتِ خود برداشته‌ایم. اینکه عقل و تفکّر تنها برای روزمرگی‌ها خرج شود نه هنر است و نه راهی برای استفادهٔ صحیح از این گوهرِ گرانقدر است.

تَرِه: گیاهی که جزو سبزی‌های خوردنی است.
تُرَّهات: سخنان یاوه و بیهوده.

علی منهاج