خویش با او همسِر و همسَر مکن
(مولانا، دفتر سوم)
تردیدی نیست که کسانی که ریا میورزند و با ریا خود را خوب، پاک، مؤمن و خالص نشان میدهند، خطا و گناهی بزرگ مرتکب میشوند. چنین کسانی حقیقت را میپوشانند و بدون تردید لفظ کافر در مورد آنها صدق میکند.
اما در طرف دیگر، عدهای هستند که این ریا را باور میکنند. این باور بر اساس ظاهر ریاکار در آن عده ایجاد میشود. در حالی که نباید تنها از طریق ظاهر به باور رسید.
مولانا برای تفهیم این مساله مهم، فردی را مثال میزند که مصحف در دست دارد و از این طریق ریای خود را مخفی میکند. مولانا به ما هشدار میدهد که ریای چنین شخصی را باور نکنیم. با او همسِر و همسَر نشویم؛ یعنی نه با او گفتگو کنیم و نه دوستی بورزیم، بلکه از او دوری کنیم. زیرا ریای چنین کسی بر ما اثر خواهد گذاشت. یا همچون او میشویم و یا دورویی او را باور میکنیم و در چاه غفلت میافتیم.
علی منهاج





