بی سفرها ماه کی خسرو شود؟
(مثنوی، دفتر سوم)
معمولا هر انسانی زاویه دید خاصی دارد که به آن خو گرفته است و در موقعیت های مختلف هر موضوعی را با آن نگرش خاص می بیند و تحلیل می کند. گاهی فرد چنان به نوع نگاه خود وابسته شده که از تغییر دادن آن دچار اضطراب می شود و بدین ترتیب در برابر هر تغییری در زاویه دید خود، ناخودآگاه مقاومت می کند. نتیجه چنین مقاومتی محدود ماندن دنیای فرد است گویی همواره در نقطه ای که ایستاده درجا می زند. اما انسان کامل که عادل است خود را در چنین تغییری مختار می بیند و گویی حق انسان بودن خود را اینگونه ادا می کند که بر ترس و اضطراب های خود غلبه کند؛ خود و دنیای پیرامون خود را از زوایای مختلف نظاره کند تا بتواند حقیقت را در همه لایه ها بنگرد. به عبارت دیگر چنین انسانی با تفکر خلاق خود، وسعت و عمق دیدی شگرف دارد. مولانا در این بیت با بیان تمثیلی رسا به این موضوع توجه ویژه ای دارد. او باور دارد که آدمی باید به تمام زوایای وجودی خود سفر کند تا به پختگی و شناخت کامل دست یابد. حاصل این سفر درونی دستیابی به اصالت های شاهانه وجود است.
علی منهاج
