واتَّخَذنَا الْحَبلَ مِن اَخلاقِهِم
(مثنوی، دفتر چهارم)
ظاهراً مولانا این بیت را از سورهٔ یس، آیهٔ ۸ – ۷ برگرفته است. خداوندِ مهربان در این آیات میفرماید: بر گردنهای آدمیان رسنهایی نهاده شده است که از جنسِ اعمال و خُلق و خوی آنهاست. در حقیقت این خودِ آدمیان هستند که بافندهٔ رسنها هستند، پس نمیتوانند در روزِ حساب کسی را جز خود مقصّر بدانند. به تعبیر دیگر، هر کس بهشت و جهنمِ خود را به دستِ خود میسازد.
علی منهاج





