روح را با صورتِ اَسما چه کار
(مولانا، غزلیات)
عاشقی با گفتنِ جملات عاشقانه یا داشتنِ ژستهای عاشقانه نسبتی ندارد. عشق اتفاقی درونی است که ابتدا و در اوّلین قدم جانها را به هم نشان میدهد و متصل میکند. اگر جانها با هم پیوند نخورند و صرفاً جسمها از طریق زبان و ژستهای عاشقانه اتّصالی ظاهری داشته باشند، به تعبیرِ مولانا اساساً عشقی وجود ندارد. عشق نیازی به امورِ ظاهری ندارد چون جنسِ عشق از امور مادّی و ظاهری نیست. دقیقاً همچون روحی که به خداوند متّصل است و حتی بدونِ جسم و بعد از مرگ، یا بدونِ بر زبان راندنِ اَسما الهی، همچنان به معبود متّصل است. بنابراین عشقِ واقعی واقعهای است که در درون رخ میدهد. بنده در عشقِ زمینی جان را به جانی دیگر و در عشقِ الهی جان را به جانِ جان که همان خداوند است پیوند میزند. حال حتی اگر عاشق عشق را لفظاً هم ابراز نکند جانِ او به دریای معشوق وصل است.
علی منهاج





