کُه سخن گفت و اشارت کرد سنگ
(مثنوی/دفتر چهارم)
وقتی چشم دل آدمی باز می شود ارمغان آن حیرتی شگرف است. این حیران شدن مناظری را در مقابل چشم انسان به نمایش می گذارد که هوش را می رباید و او را از خود بیخود می کند. همه اجزاء عالم طور دیگری دیده می شوند گویی باطن هر ذره و نهان هر پدیده آشکار می شود. انبیا به چنین درجه ای از گشودگی چشم دل رسیده و مقام حیرت را تجربه کرده بودند. دریا را در حالتی که شکافته شده، ماه را در حالتی که انشقاق یافته و عصا را در حالتی که به شکل ماری عظیم درآمده، می دیدند. برای رسیدن به چنین مرتبه ای، تلاشی بی حد و توکلی خالص لازم است. هر کس به میزان وسع خود و جهدی که دارد، چشم دلش گشوده می شود و می تواند عالم را با وضوح بیشتری ببیند.
علی منهاج





