خداوندِ جهان پیوسته ناظر

نکته ی بسیار قابل تأمل و درس آموز در این بیت آن است که علیرغم گمان و تصور ما _که خداوند را غایب می دانیم و فکر می کنیم ما را نمی بیند و از ما آگاهی ندارد_ او همیشه حاضر و عالِم به افکار و اعمال ما است. عطار می گوید این خداوند نیست که غایب است بلکه ما هستیم که گاه غایب می شویم؛ یعنی گاه او را حس نمی کنیم یا گمان می کنیم که می توانیم مخفیانه عملی را انجام دهیم و او به اعمال ما آگاه نباشد. در حالی که خداوند همیشه و همه جا حاضر است و به ذهن، ضمیر، نیّت و اعمال ما آگاهی دارد.

علی منهاج