خاک وجود ما را از آب باده گِل کن

وجود مردهٔ آدمی تنها با عشق است که جان می‌گیرد. هیچ چیز جز عشق نمی‌تواند در آدمی حیات حقیقی به وجود آورد. حافظ شخصی را که از عشق بویی نبرده و آن را تجربه نکرده است به ویرانسرا تشبیه می‌کند؛ ویرانسرایی که لازم است با عشق به عمارتی زیبا تبدیل شود. بدون عشق وجود آدمی بیابانی است که در آن نشانی از آب و گیاه نیست. سبزی و طراوت و رشد و بالندگیِ وجود فقط با عشق است که میسر می‌شود.
حافظ ما را آگاه می‌کند که از این مهم‌ترین مسئلهٔ هستی غفلت نکنیم و اگر تا به حال عاشقی نکرده‌ایم و معشوقی نجسته‌ایم، تا در این عالم فرصت حیات داریم به این امر بپردازیم و وجود ویران خود را آباد سازیم.

علی منهاج